Καλημέρα σε όλους. Χαίρομαι πολύ που επέστρεψα στις Βρυξέλλες.
Παρά τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η περιοχή μας –προκλήσεις, τις οποίες έχουμε συνηθίσει– θα ήθελα να ξεκινήσω λέγοντας ότι η Κύπρος παραμένει ένας ασφαλής και σταθερός επιχειρηματικός κόμβος για τις επιχειρήσεις και τον τουρισμό. Στην Κύπρο επικρατούν συνθήκες πλήρους ομαλότητας
.Κατ’ αρχάς, θα ήθελα να ευχαριστήσω το Κέντρο Ευρωπαϊκής Πολιτικής (European Policy Centre – EPC) για την πρόσκληση και την ευκαιρία να συνομιλήσω μαζί σας.
Η συζήτησή μας είναι επίκαιρη –πραγματοποιείται εν μέσω της Κυπριακής Προεδρίας και σε μια κρίσιμη καμπή τόσο για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) όσο και για την περιοχή, της οποίας η Κύπρος αποτελεί αναπόσπαστο μέρος, την Ανατολική Μεσόγειο, την ευρύτερη Μέση Ανατολή.
Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι το EPC φιλοξενεί αυτόν τον διάλογο. Στα τριάντα χρόνια ενεργού συμμετοχής και συνεισφοράς του το EPC έχει αφιερωθεί σταθερά στην προώθηση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Τώρα, περισσότερο από ποτέ, τα στοιχεία και οι αναλύσεις σας, η πλατφόρμα σας για συζητήσεις που προκαλούν το ενδιαφέρον είναι ζωτικής σημασίας για τη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής πολιτικής.
Αγαπητοί φίλοι,
Συναντιόμαστε σε μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας, αυξανόμενης έντασης και αστάθειας σε ολόκληρη την Ευρώπη, καθώς και στην ευρύτερη γειτονιά μας στη Μέση Ανατολή και τον Κόλπο.
Είναι τέτοιες καθοριστικές στιγμές που θέτουν σε δοκιμασία τους θεσμούς, τις συνεργασίες και, φυσικά, την ηγεσία. Ωστόσο, αναδεικνύουν επίσης την ικανότητα της Ένωσής μας να ενεργεί με αποφασιστικότητα και, πάνω απ’ όλα, με ενότητα.
Παρόλα αυτά, πιστεύω ακράδαντα ότι είναι ακριβώς σε αυτές τις στιγμές που ο χώρος μεταβάλλεται και δημιουργεί περιθώρια και ευκαιρίες για αποφάσεις που διαφορετικά δεν θα είχαν ποτέ ληφθεί. Για μεγαλύτερη ενοποίηση· για την ανάδειξη της ευρωπαϊκής δύναμης και ηγεσίας στον κόσμο.
Μια ευκαιρία για την Ένωση να αναδειχθεί, εν μέσω της αβεβαιότητας, ως ο πιο αξιόπιστος, σταθερός και έμπιστος εταίρος.
Και να προχωρήσει αποφασιστικά προς μια Ευρωπαϊκή Ένωση που θα είναι πραγματικά αυτόνομη.
Αυτός, αγαπητοί φίλοι, είναι ο κεντρικός στόχος που διατρέχει και τους πέντε πυλώνες των προτεραιοτήτων της Κυπριακής Προεδρίας, η οποία έχει ως σύνθημα «Μια Αυτόνομη Ένωση, Ανοιχτή στον Κόσμο».
Την αυτονομία όχι πλέον ως μια θεωρητική φιλοδοξία, αλλά ως κινητήριο δύναμη για δράση· ως το επόμενο απαραίτητο βήμα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Μια Ένωση ισχυρή εκ των έσω, ικανή να επιδείξει την απαραίτητη εσωτερική δύναμη, ώστε να συνεργάζεται με εξωτερικούς εταίρους, όποτε είναι δυνατόν, ενώ παράλληλα να ενεργεί ανεξάρτητα, όποτε είναι απαραίτητο.
Μια Ένωση ανοιχτή στον κόσμο, η οποία συνεργάζεται με όλους τους γείτονές της με μια προσέγγιση 360 μοιρών, παραμένει προσηλωμένη στο ελεύθερο εμπόριο και στις εταιρικές σχέσεις και ενισχύει τη στρατηγική της αυτονομία χωρίς να κλείνεται στον εαυτό της. Προσηλωμένη στο διεθνές δίκαιο, ικανή να συνδυάζει τα συμφέροντά της με τις προτεραιότητές της.
Η Κύπρος αναγνωρίζει επίσης ότι η ευρωπαϊκή αυτονομία έχει πολλές πτυχές: από την άμυνα και την ασφάλεια έως την ενέργεια και το εμπόριο και την ανταγωνιστικότητα.
Αγαπητοί φίλοι,
Πραγματικά πιστεύω –και θα εξηγήσω γιατί– ότι αυτή είναι η στιγμή για την Ευρώπη να καθορίσει και να επαναπροσδιορίσει το μέλλον της μέσω μιας αποφασιστικής και αδιαπραγμάτευτης πορείας προς την αυτονομία.
Και επιτρέψτε μου να είμαι σαφής: δεν συμφωνώ με τον πολύ καλό μου φίλο, τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, ότι η ευρωπαϊκή αυτονομία είναι ανέφικτη.
Τις τελευταίες ημέρες η Κύπρος απέδειξε στην πράξη ότι η ευρωπαϊκή αυτονομία είναι τόσο εφικτή όσο και πραγματική.
Έχουμε αποδείξει ότι αν έχουμε εμπιστοσύνη σε όσα μπορούν να επιτύχουν από κοινού τα 27 κράτη μέλη –ως μια Ένωση μισού δισεκατομμυρίου ανθρώπων και ως ο μεγαλύτερος οικονομικός και εμπορικός συνασπισμός στον κόσμο– δεν υπάρχει όριο σε όσα μπορούμε να επιτύχουμε.
Επιτρέψτε μου να εξηγήσω τι εννοώ. Όπως γνωρίζετε, στις 28 Φεβρουαρίου ξέσπασε μια νέα κρίση στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής. Η Κύπρος δεν εμπλέκεται με κανέναν τρόπο στη σύγκρουση. Είχαμε ένα μεμονωμένο, απομονωμένο περιστατικό με ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος (drone) στις βρετανικές βάσεις.
Πιστεύω όμως ότι αυτό που ακολούθησε θα γραφτεί στα βιβλία της ιστορίας.
Η Ελλάδα, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία και οι Κάτω Χώρες αντέδρασαν αμέσως θετικά στο αίτημά μου και διέθεσαν μέσα και προσωπικό για την ενίσχυση της άμυνας και της ασφάλειας της Κύπρου. Οι Κύπριοι δεν θα ξεχάσουν ποτέ, μα ποτέ, αυτή την κίνηση αλληλεγγύης που δεν έμεινε μόνο στα λόγια, αλλά μεταφράστηκε σε πράξεις–συγκίνησε βαθιά τον λαό μου.
Ουσιαστικά, μπορεί να μην ενεργοποιήσαμε το Άρθρο 42 (7), το οποίο ορίζει ότι, εάν ένα κράτος μέλος υποστεί ένοπλη επίθεση στο έδαφός του, τα άλλα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν την υποχρέωση να παράσχουν βοήθεια και συνδρομή. Ωστόσο, η Κύπρος ουσιαστικά έθεσε το Άρθρο 42 (7) σε δοκιμή. Και μάλιστα με επιτυχία. Και αυτό μπορεί να αποτελέσει την απαρχή για κάτι πολύ μεγαλύτερο για την Ένωσή μας.
Η Κύπρος, μαζί με την Ελλάδα, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία και τις Κάτω Χώρες, έδωσε σάρκα και οστά στη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής του Άρθρου 42 (7). Και η ενέργεια αυτή ενσάρκωσε επίσης τη βασική αρχή ότι η ασφάλεια ενός κράτους μέλους είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ασφάλεια της Ένωσης στο σύνολό της. Ότι όταν ένα κράτος μέλος δέχεται επίθεση, δέχεται επίθεση ολόκληρη η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ταυτόχρονα, αυτή η εμπειρία ανέδειξε κάτι εξίσου σημαντικό:
Η Ευρώπη δεν πρέπει απλώς να είναι σε θέση να επικαλεστεί το Άρθρο 42 (7). Η Ευρώπη πρέπει επίσης να είναι απολύτως ικανή να το εφαρμόσει αποτελεσματικά. Και όταν τελικά κάποιο κράτος μέλος επικαλεστεί αυτό το άρθρο, η Ευρώπη πρέπει να είναι έτοιμη να ανταποκριθεί γρήγορα και αποφασιστικά, θέτοντας την ασφάλεια και την προστασία όλων των πολιτών της σε πρώτη προτεραιότητα. Πρέπει να θέσουμε σε εφαρμογή τον μηχανισμό. Και αυτό είναι ένα ζήτημα που θα θέσω αύριο κατά τη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Αγαπητοί φίλοι,
Η Κύπρος μπορεί να είναι ένα μικρό κράτος μέλος. Ωστόσο, είμαστε ένα κράτος μέλος που, ευρισκόμενο στα νοτιοανατολικά σύνορα της ΕΕ, κατανοεί καλύτερα από πολλούς τι διακυβεύεται, τι σημαίνει στην πράξη η έλλειψη ασφάλειας, πόσο απαραίτητες είναι η συνεργασία και η διπλωματία, και γιατί η περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ασφάλεια της Ευρώπης.
Ένα κράτος μέλος που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της Μέσης Ανατολής· που γνωρίζει την περιοχή όχι από τα σχολικά βιβλία ή από τις ειδήσεις, αλλά λόγω της γεωγραφικής του θέσης, της γειτνίασης και των μακροχρόνιων εξαίρετων διπλωματικών σχέσεων με όλες τις χώρες της περιοχής.
Για εμάς, για την Κύπρο, η συνεργασία με τις γειτονικές μας χώρες αποτελεί τόσο γεωγραφική πραγματικότητα όσο και στρατηγική αναγκαιότητα. Η Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, πολύ πριν από την κρίση αυτή που έχουμε ενώπιόν μας, είχε θέσει στο επίκεντρο των εργασιών της την ενίσχυση των σχέσεων με τη Μέση Ανατολή και τον Κόλπο, καθώς και τη θαλάσσια ασφάλεια. Αυτή η προσέγγιση δεν θα μπορούσε να είναι πιο επίκαιρη.
Αυτό με οδηγεί στις εξελίξεις που λαμβάνουν χώρα αυτή τη στιγμή στην περιοχή μας. Από την αρχή, η Κύπρος ήταν απολύτως σαφής ως προς τη θέση της. Καταδικάσαμε κατηγορηματικά κάθε αδικαιολόγητη και αδιάκριτη επίθεση εναντίον των εταίρων μας στην περιοχή και τασσόμαστε αλληλέγγυοι προς αυτούς.
Για την Κύπρο η κατάσταση δεν είναι θεωρητική. Η γεωγραφική μας θέση μάς συνδέει άμεσα με την περιοχή. Και συνδέει την περιοχή με την Ευρώπη. Το πρόσφατο περιστατικό που αφορούσε στις βρετανικές βάσεις καταδεικνύει πόσο απρόβλεπτη είναι αυτή η σύγκρουση.
Θέλω να είμαι ξεκάθαρος: Ο ρόλος της Κύπρου είναι πάντα ανθρωπιστικός. Ως ασφαλές καταφύγιο. Πάντα μέρος της λύσης, ποτέ μέρος του προβλήματος. Ένα κράτος μέλος, το οποίο σε περιόδους κρίσης αποτελεί τον φάρο της ΕΕ στην Ανατολική Μεσόγειο. Ένας παράγοντας που λειτουργεί ως κινητήρια δύναμη και ως φορέας διαλόγου και διπλωματίας. Ένας πυλώνας σταθερότητας, ασφάλειας και συνεργασίας. Όχι μόνο λόγω της γεωγραφικής της θέσης, αλλά και λόγω μιας συνειδητής πολιτικής επιλογής.
Αυτό πράττουμε από την αρχή της Προεδρίας μας, και η προσπάθεια αυτή θα κορυφωθεί στο Άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Απριλίου, στην Κύπρο, όπου Ευρωπαίοι ηγέτες και εταίροι από την ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής θα συμμετάσχουν σε συζητήσεις για συγκεκριμένα έργα συνεργασίας σε περιφερειακό επίπεδο.
Εν συντομία, της Προεδρίας ηγείται ένα κράτος μέλος που πιστεύει ακράδαντα στο ευρωπαϊκό εγχείρημα, στη συνεργασία και στη δημιουργία γεφυρών. Ανθεκτικό, συγκεντρωμένο, προσανατολισμένο στα αποτελέσματα, ακόμη και στις πιο αντίξοες συνθήκες. Έτσι λειτουργούν οι Κύπριοι εκ φύσεώς τους.
Και για την Κύπρο η Προεδρία είναι πάνω απ’ όλα μια ευκαιρία
Μια ευκαιρία να δοθεί υπόσταση στην ευρωπαϊκή αυτονομία.
Να επιτύχουμε απτά αποτελέσματα στην ευρωπαϊκή ατζέντα, παρά τις όποιες προκλήσεις.
Γιατί, κατά την άποψή μας, η ΕΕ δεν επιβραδύνεται, όταν ξεσπούν κρίσεις.
Αντιθέτως, επιταχύνει.
Αγαπητοί φίλοι,
Συμπληρώνονται σχεδόν τρεις μήνες από την ανάληψη της Προεδρίας, και θα ήθελα να αξιοποιήσω αυτή την ευκαιρία, για να επισημάνω ορισμένους βασικούς τομείς του έργου μας.
Αυτοί οι μήνες ήταν γεμάτοι έντονη δραστηριότητα και διαπραγματεύσεις, συνεχή συντονισμό και σταθερή πρόοδο. Έχουν επιτευχθεί πολλά, ενώ την ίδια στιγμή οι εργασίες συνεχίζονται εντατικά, σύμφωνα με τον οδικό μας χάρτη, με στόχο να επιτύχουμε ακόμη περισσότερα. Πιστεύω ότι έχουμε αποδείξει στην πράξη ότι η Ευρώπη μπορεί να ανταποκρίνεται, να δρα και να παράγει αποτελέσματα.
Είναι με αυτόν τον τρόπο που δεσμευτήκαμε από την αρχή να διεξάγουμε την Προεδρία μας: επικεντρωμένοι στην ουσία, στη συνεργασία και, πάνω από όλα, στην επίτευξη αποτελεσμάτων.
Επίτευξη αποτελεσμάτων όσον αφορά στην ενίσχυση της αμυντικής ετοιμότητας, της ασφάλειας και της προετοιμασίας της Ευρώπης.
Επίτευξη αποτελεσμάτων όσον αφορά στην ανταγωνιστικότητα. Σε μια πραγματικά ενεργειακή Ένωση.
Επίτευξη αποτελεσμάτων όσον αφορά στην ενδυνάμωση της συλλογικής μας ανθεκτικότητας και κοινωνικής συνοχής. Αντιμετωπίζοντας τις προκλήσεις που απασχολούν οι πολίτες μας –από τη στέγαση έως την προσπάθειά μας για μια Ευρωπαϊκή Ένωση Υγείας.
Και προωθώντας τις προετοιμασίες για ένα νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ), το οποίο θα οδηγήσει σε μια ισχυρότερη Ένωση.
Καταρχάς, για να είμαι συγκεκριμένος, θα ήθελα να αναφερθώ στην ασφάλεια και την άμυνα. Ο πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας κατέστρεψε κάθε ψευδαίσθηση που ίσως είχαμε ότι η ειρήνη και η σταθερότητα στην Ευρώπη ήταν δεδομένες. Και κατέστησε σαφές ότι πρέπει να δράσουμε αποφασιστικά για μια ισχυρότερη ευρωπαϊκή ασφάλεια και άμυνα.
Και είμαι περήφανος να δηλώσω ότι όντως δράσαμε. Τον τελευταίο χρόνο, ως ΕΕ σημειώσαμε μεγαλύτερη πρόοδο απ’ ό,τι τις προηγούμενες δεκαετίες. Αυτό αποτελεί ξεκάθαρη απόδειξη όσων μπορούμε να επιτύχουμε μαζί, ακόμη και υπό αντίξοες συνθήκες.
Συνεργάζομαι με την ΕΕ από το 2011 –ως «sherpa», ως εκπρόσωπος, ως Kυβερνητικός Eκπρόσωπος, ως Υπουργός Εξωτερικών και τώρα ως Πρόεδρος. Και θυμάμαι εκείνες τις ατέλειωτες συζητήσεις για την ανάγκη ασφάλειας και άμυνας. Ατέλειωτες συζητήσεις χωρίς καμία απόφαση. Και θυμάμαι πολύ καλά το ανεπίσημο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του περασμένου Φεβρουαρίου -νομίζω ότι ήταν κατά τη διάρκεια της Πολωνικής Προεδρίας, αλλά πραγματοποιήθηκε εδώ στις Βρυξέλλες- τι αποφασίσαμε τότε και τι καταφέραμε μέσα σε έναν χρόνο.
Η άμυνα και η ασφάλεια, καθώς και η στήριξη προς την Ουκρανία βρίσκονται στο επίκεντρο της Προεδρίας μας. Και όσον αφορά στην Ουκρανία, θέλω να πω ότι είμαστε ένα κράτος μέλος που γνωρίζει από πρώτο χέρι τι σημαίνει εισβολή και κατοχή.
Ως Προεδρία εργαστήκαμε εντατικά στο Συμβούλιο, προκειμένου να μετουσιώσουμε την πολιτική απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου για το δάνειο ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ σε νομικά κείμενα, ώστε η Ουκρανία να λάβει την απαιτούμενη χρηματική συνεισφορά εγκαίρως. Καταλήξαμε σε συμφωνία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με τον κανονισμό για την εφαρμογή ενισχυμένης συνεργασίας όσον αφορά στη σύσταση του Δανείου Στήριξης της Ουκρανίας για το 2026-2027, με σκοπό την κάλυψη επειγουσών χρηματοδοτικών αναγκών. Υποβάλαμε επίσης μια συμβιβαστική πρόταση για το εικοστό πακέτο κυρώσεων. Παρά τις προκλήσεις, συνεχίζουμε τις επαφές μας και τις εντατικές προσπάθειές μας για την επίτευξη συναίνεσης. Ελπίζω ότι το αυριανό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα ανοίξει τον δρόμο για την επόμενη φάση.
Και την Παρασκευή συμφωνήσαμε στο Συμβούλιο για την ανανέωση των κυρώσεων.
Ως Προεδρία του Συμβουλίου προχωρήσαμε επίσης στην έγκριση των εθνικών σχεδίων των κρατών μελών στο πλαίσιο του προγράμματος SAFE για την άμυνα και ασφάλεια.
Παράλληλα, εργαζόμαστε εντατικά για την ολοκλήρωση της ολοκληρωμένης δέσμης μέτρων για την Αμυντική Ετοιμότητα και την επίτευξη γενικής συναίνεσης στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων (Άμυνα) του Ιουνίου όσον αφορά στη δέσμη μέτρων για τη Στρατιωτική Κινητικότητα. Στόχος η ενίσχυση της αμυντικής ετοιμότητας της Ευρώπης μέσω της αντιμετώπισης των εμποδίων σε θέματα κανονισμών, υποδομών και δυνατοτήτων που επιβραδύνουν τη διασυνοριακή στρατιωτική κινητικότητα. Η δυνατότητα ταχείας και αποφασιστικής ανάπτυξης δυνάμεων σε ολόκληρη την Ευρώπη είναι ουσιαστικής σημασίας, ώστε η Ένωση να μπορεί να ανταποκρίνεται γρήγορα και αποτελεσματικά, όταν η αλληλεγγύη πρέπει να μετατρέπεται σε πράξη.
Όλα αυτά τα βήματα μάς φέρνουν πιο κοντά στο να διασφαλίσουμε ότι η Ευρώπη είναι πραγματικά σε θέση να δώσει πρακτικό νόημα στο Άρθρο 42(7), όταν αυτό έχει τη μεγαλύτερη σημασία.
Η αποτελεσματική διαχείριση της μετανάστευσης αποτελεί επίσης βασική πτυχή της ασφάλειας. Η Προεδρία μας επικεντρώνεται στη στήριξη του συντονισμένου σχεδιασμού μεταξύ των κρατών μελών, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο θα είναι πλήρως λειτουργικό έως τον Ιούνιο του 2026. Παράλληλα, προωθούμε τις εργασίες για τον Κανονισμό Επιστροφών, με στόχο την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της πολιτικής επιστροφών της ΕΕ.
Αγαπητοί φίλοι,
H ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία και η ανταγωνιστικότητα συμβαδίζουν. Ως Προεδρία έχουμε θέσει την ανταγωνιστικότητα στο επίκεντρο των στόχων μας, οργανώνοντας τις εργασίες του Συμβουλίου γύρω από δύο πολύ σημαντικές συνόδους για την ανταγωνιστικότητα: την άτυπη συνάντηση του Φεβρουαρίου και το αυριανό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, όπου θα λάβουμε συγκεκριμένες αποφάσεις βάσει ενός οδικού χάρτη με χρονοδιαγράμματα σχετικά με πώς θα προχωρήσουμε με αυτόν τον φάκελο τους προσεχείς μήνες και τα επόμενα έτη.
Στον σημερινό διασυνδεδεμένο κόσμο η τρέχουσα κατάσταση στη Μέση Ανατολή αναμφίβολα επηρεάζει τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και όχι μόνο, και, κατά συνέπεια, τις οικονομίες μας. Η διακύμανση των τιμών ενέργειας εξακολουθεί να αποτελεί μείζον θέμα για τους πολίτες, τις επιχειρήσεις και τη βιομηχανία.
Ως Ευρώπη πρέπει να δράσουμε αποφασιστικά, για να αντιμετωπίσουμε τις αυξανόμενες τιμές ενέργειας και να στείλουμε ένα σαφές μήνυμα προς τους πολίτες και τη βιομηχανία ότι έχουμε αντλήσει διδάγματα από την ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία πριν από τέσσερα χρόνια. Είμαι αισιόδοξος ότι τα συμπεράσματα που θα υιοθετήσουμε αύριο θα αποτυπώνουν το γεγονός ότι η Ευρώπη είναι πλέον πιο προορατική και καλύτερα προετοιμασμένη.
Πέραν των τρεχουσών αναταραχών στη Μέση Ανατολή, η Ευρώπη θα χρειαστεί πολύ περισσότερη ενέργεια στα προσεχή έτη: για τη βιομηχανία, τις νέες τεχνολογίες, την τεχνητή νοημοσύνη και τις υποδομές δεδομένων, για να αναφέρω μερικά παραδείγματα. Γι’ αυτό πιστεύω ακράδαντα ότι η ενίσχυση της ενεργειακής κυριαρχίας της Ευρώπης –μέσω της Ενεργειακής Ένωσης– αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα. Αυτό συνεπάγεται την επιτάχυνση των επενδύσεων σε υποδομές και διασυνδέσεις, και την προώθηση πρωτοβουλιών όπως η Δέσμη μέτρων για τα ευρωπαϊκά δίκτυα, την οποία προωθεί η Κυπριακή Προεδρία, με στόχο την επίτευξη γενικής προσέγγισης του Συμβουλίου έως τον Ιούνιο.
Η Απλοποίηση αποτελεί ένα ακόμη βασικό συστατικό της ανταγωνιστικότητας. Είναι ιδιαίτερα σημαντική για τις επιχειρήσεις και τους πολίτες μας, καθώς και για την προσέλκυση επενδύσεων. Ως Προεδρία του Συμβουλίου εργαζόμαστε εντατικά επί των δεσμών μέτρων («Omnibus») που παρουσίασε η Επιτροπή. Στόχος μας αυτό το εξάμηνο είναι η ολοκλήρωση της δέσμης μέτρων για την άμυνα, και είμαστε έτοιμοι για τις τριμερείς συσκέψεις για άλλες δέσμες μέτρων, μόλις το Ευρωκοινοβούλιο υιοθετήσει τη θέση του. Έχουμε ήδη εξασφαλίσει εντολή διαπραγμάτευσης για μια πρόταση, στο πλαίσιο της δέσμης μέτρων για την ασφάλεια τροφίμων και ζωοτροφών, την περασμένη Παρασκευή, μια διαπραγματευτική εντολή για την πρόταση σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη στο πλαίσιο της ψηφιακής δέσμης μέτρων.
Επίσης, χρειάζεται να αντιμετωπίσουμε τις στρατηγικές εξαρτήσεις μέσω της διαφοροποίησης και της εξασφάλισης της πρόσβασης στις αγορές. Αυτό αποτελεί μέρος του τρίτου πυλώνα των προτεραιοτήτων μας –μια Ένωση Ανοικτή στον Κόσμο. Και σε αυτό το πλαίσιο, η επέκταση του δικτύου των εμπορικών συμφωνιών μας είναι καθοριστικής σημασίας.
Οι συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου με τη Mercosur και την Ινδία ήταν ιστορικής σημασίας. Ένα από τα πρώτα παραδοτέα της Κυπριακής Προεδρίας ήταν η υιοθέτηση δύο αποφάσεων του Συμβουλίου που επέτρεψαν την υπογραφή της Συμφωνίας Εταιρικής Σχέσης ΕΕ-Mercosur και της Ενδιάμεσης Εμπορικής Συμφωνίας μεταξύ ΕΕ και Mercosur, σηματοδοτώντας ένα σημαντικό βήμα, μετά από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων.
Έχουμε επίσης προωθήσει σημαντικές νομοθετικές πρωτοβουλίες με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης της μεταρρύθμισης του Ταμείου Έρευνας για τον Άνθρακα και τον Χάλυβα, το οποίο συμβάλλει στην καινοτομία και την πράσινη μετάβαση των βιομηχανικών τομέων.
Την ίδια στιγμή, χρειαζόμαστε περισσότερες συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου. Πρέπει να συνάψουμε συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα το συντομότερο δυνατόν, ιδίως τώρα. Αυτό θα μας επιτρέπει να αξιοποιήσουμε περαιτέρω τη Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου με την Ινδία και να προσδώσουμε ουσιαστικό περιεχόμενο στον Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEC). Και πρέπει να επανεκκινήσουμε τις συζητήσεις για την εφαρμογή της Συμφωνίας-Πλαισίου για το Εμπόριο μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ, η οποία είναι απαραίτητη για την προβλεψιμότητα και την εμπιστοσύνη των αγορών. Παρόλες τις προκλήσεις στις διατλαντικές σχέσεις, πιστεύω ακράδαντα ότι δεν υπάρχει άλλη οδός για τον διάλογο.
Μέρος αυτού του πυλώνα προτεραιοτήτων της Κυπριακής Προεδρίας αποτελεί η διεύρυνση, το πιο επιτυχημένο εργαλείο εξωτερικής πολιτικής της Ένωσης για την προώθηση της σταθερότητας, της δημοκρατίας και της ευημερίας σε ολόκληρη την ήπειρό μας. Και απτή απόδειξη ότι το μοντέλο μας λειτουργεί και είναι ελκυστικό και σε άλλες χώρες. Έχουν ήδη πραγματοποιηθεί δύο διακυβερνητικές διασκέψεις για το Μαυροβούνιο και βρίσκονται σε εξέλιξη οι εργασίες για σύσταση της ad hoc ομάδας εργασίας για σύνταξη της Συνθήκης Προσχώρησης του Μαυροβουνίου. Την ίδια στιγμή, οι εργασίες για τις ενδιάμεσες εκθέσεις αξιολόγησης αναφοράς για την Αλβανία προχωρούν, γεγονός που θα ανοίξει τον δρόμο για το κλείσιμο των πρώτων κεφαλαίων. Η προετοιμασία των εργασιών για την Ουκρανία και τη Μολδαβία προχωρά με γοργούς ρυθμούς –χθες πραγματοποιήθηκαν άτυπες υπουργικές συναντήσεις υπό την Κυπριακή Προεδρία στις Βρυξέλλες, με σκοπό την παρουσίαση των εργασιών σε τρεις τομείς αντίστοιχα.
Η Προεδρία μας παραμένει προσηλωμένη στην προώθηση των συζητήσεων με εταίρους που φιλοδοξούν να ενταχθούν στην ΕΕ, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι η διαδικασία διεύρυνσης παραμένει αξιόπιστη, βασίζεται στην αξιοπιστία και στηρίζεται στις θεμελιώδεις αξίες της Ένωσης. Οι Συνθήκες παρέχουν την απαραίτητη ευελιξία.
Αγαπητοί φίλοι,
Οι εξελίξεις στην περιοχή μας είναι αναμφίβολα εξαιρετικά ανησυχητικές. Και μάς υπενθυμίζουν με τον πλέον ανησυχητικό τρόπο πόσο εύθραυστη μπορεί να είναι η σταθερότητα. Αλλά, επίσης μάς υπενθυμίζουν κάτι εξίσου σημαντικό: Η Ευρώπη δεν μπορεί να επιλέξει τη στιγμή που πρέπει να αναλάβει ηγετικό ρόλο. Η ηγεσία απαιτείται ακριβώς όταν οι συνθήκες είναι πιο δύσκολες. Και η ώρα της Ένωσης να ηγηθεί είναι ΤΩΡΑ.
Στην ηγεσία του Συμβουλίου βρίσκεται μια Προεδρία, ένα κράτος μέλος που πιστεύει ακράδαντα στην ικανότητα της Ένωσης να αναλάβει δράση και να ηγηθεί, και η οποία ενσωματώνει αυτήν την αναγκαιότητα στον τρόπο άσκησης της Προεδρίας. Μια Προεδρία που παραμένει πλήρως προσηλωμένη στην αποστολή της, παρά την αβεβαιότητα που επικρατεί γύρω της, και εφαρμόζει πλήρως το πρόγραμμά της.
Και επιτρέψτε μου να μεταφέρω αυτό το μήνυμα από αυτό το βήμα: στην Κύπρο επικρατεί κανονικότητα, ασφάλεια και σταθερότητα. Η οικονομία μας έχει τις υψηλότερες επιδόσεις στην ΕΕ, με εκτιμώμενη ανάπτυξη το 2026 στο 4%, με συνθήκες πλήρους απασχόλησης, με την νεανική ανεργία να είναι μια από τις χαμηλότερες στην Ευρώπη, και με δημόσιο χρέος που εκτιμάται περίπου στο 50% το 2026. Η χώρα μας συνεχίζει να λειτουργεί κανονικά, και ο τουριστικός μας τομέας παραμένει σε πλήρη δραστηριότητα. Η Κύπρος –είμαι περήφανος γι’ αυτό– εξακολουθεί να αποτελεί έναν αξιόπιστο κόμβο σταθερότητας και συνδεσιμότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Αγαπητοί φίλοι,
Οι κρίσεις μπορεί να διαμορφώνουν τη στιγμή, αλλά δεν καθορίζουν την πορεία μας.
Εμείς οι ίδιοι καθορίζουμε την πορεία μας. Και η πορεία μας είναι σαφής:
Μια Αυτόνομη Ένωση, Ανοιχτή στον Κόσμο.
Σας ευχαριστώ.
