Ανακοίνωση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας της
Δημοκρατίας σχετικά
με τις δηλώσεις του
Υπουργού Εσωτερικών
Με αφορμή σημερινές δηλώσεις του Υπουργού Εσωτερικών, η Ελεγκτική
Υπηρεσία αναφέρει τα ακόλουθα:
Η εκτελεστική εξουσία ασκείται από το Υπουργικό Συμβούλιο. Αυτό
ουδείς το αμφισβήτησε. Οι εξουσίες και οι αρμοδιότητες της Ελεγκτικής Υπηρεσίας
καθορίζονται στο Σύνταγμα και τη σχετική νομοθεσία. Ο δε ρόλος της Ελεγκτικής
Υπηρεσίας προκύπτει, επίσης, από σωρεία αποφάσεων διεθνών οργανισμών,
περιλαμβανομένης και της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, που το 2011, με
την Απόφαση της Α/66/209, τόνισε τον σημαντικό ρόλο των Ελεγκτικών Υπηρεσιών
στην προώθηση της αποδοτικότητας, της λογοδοσίας, της αποτελεσματικότητας και
της διαφάνειας στη δράση της δημόσιας διοίκησης. Είναι κρίμα που Υπουργός της
Κυβέρνησης φαίνεται να αγνοεί τέτοια θέματα που άπτονται της δημοκρατικής
λειτουργίας και ελέγχου κάθε σύγχρονου Κράτους.
Η Ελεγκτική Υπηρεσία, που ως γνωστό δεν υπάγεται σε οποιοδήποτε
Υπουργείο, έχει κάθε δικαίωμα να εκφράζει τις απόψεις της για οποιοδήποτε θέμα
αφορά δημόσια δαπάνη, περιλαμβανομένων περιπτώσεων, στις οποίες υπάρχει κίνδυνος
η Κυπριακή Δημοκρατία να υποχρεωθεί να καταβάλει αποζημιώσεις από παράνομους ή
λανθασμένους χειρισμούς Υπουργών. Έχουμε την άποψη ότι θα έπρεπε να θεωρείται
δεδομένο από τον Υπουργό το δικαίωμα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας να ανησυχεί από το
ενδεχόμενο επιβολής προστίμου στην Κυπριακή Δημοκρατία, αν διαπιστωθεί παραβίαση
του ενωσιακού δικαίου.
Για τη συγκεκριμένη περίπτωση, ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας
γνωμάτευσε ότι διατηρεί «έντονες επιφυλάξεις» κατά πόσο η σκοπούμενη χρονική
επέκταση της σύμβασης είναι νομικώς επιτρεπτή. Ο Υπουργός Εσωτερικών αγνόησε τη
γνωμάτευση αυτή και προχώρησε στη σύναψη κατ’ αρχήν συμφωνίας με τον ιδιώτη
εργολάβο, υιοθετώντας τη θέση των νομικών συμβούλων του ιδιώτη εργολάβου ότι η
χρονική επέκταση των εφτά χρόνων είναι νόμιμη. Το ίδιο έπραξε και στις σημερινές
του δηλώσεις, γνωματεύοντας ο ίδιος ότι δήθεν η νέα Ευρωπαϊκή Οδηγία 2014/24/ΕΕ
«νομιμοποιεί στο 100% την απόφαση της Κυβέρνησης», την ίδια ώρα που ο Γενικός
Εισαγγελέας της Δημοκρατίας επικαλέστηκε τη νέα αυτή Οδηγία για να εκφράσει τις
έντονες επιφυλάξεις του ως προς τη νομιμότητα της σκοπούμενης χρονικής
επέκτασης.
Θεωρήσαμε υποχρέωσή μας να εκφράσουμε στον Υπουργό τις ανησυχίες μας
και να υποβάλουμε εισηγήσεις για το πώς θα μπορούσε να μειώσει τους κινδύνους να
κληθεί ο Κύπριος φορολογούμενος να πληρώσει πρόστιμο, με τελικό αποτέλεσμα μόνος
κερδισμένος να είναι ο εργολάβος, ο οποίος από μια τιμή, που ούτως ή άλλως θα
έπρεπε να μειωθεί, αποδέχεται μείωση της τάξης των 20εκ. ευρώ συνολικά για τα
πέντε χρόνια που κανονικά απομένουν μέχρι τη λήξη της σύμβασής του, με
αντάλλαγμα να εισπράξει ένα ποσό της τάξης των 70εκ. ευρώ τα επόμενα 12 χρόνια,
χωρίς ανοικτό διαγωνισμό και διαφανείς διαδικασίες. Υπενθυμίζουμε ότι ο
εργολάβος θα πληρώνεται τα επόμενα 12 χρόνια προς €40/τόνο αποβλήτων, ενώ στην
αντίστοιχη μονάδα της Λεμεσού, μέσα από ανοικτές διαδικασίες, η τιμή του
χαμηλότερου προσφοροδότη ήταν €19/τόνο, και του ίδιου του εργολάβου που
διαχειρίζεται την Μονάδα της Κόσιης ήταν €35/τόνο. Κάθε €10/τόνο μεταφράζονται
σε ένα ποσό της τάξης των €18εκ. για τα 12 χρόνια που ακολουθούν.
Αυτό λοιπόν που πράξαμε ήταν να υποβάλουμε
εισηγήσεις για τη προστασία ( ring
fencing ) του Κύπριου φορολογούμενου, με κεντρικό άξονα
των εισηγήσεών μας την αναζήτηση καθοδήγησης από την Νομική Υπηρεσία της
Δημοκρατίας, ώστε να διασφαλιστούν νομικά τα συμφέροντα της Δημοκρατίας. Αυτές
τις εισηγήσεις είναι που αγνόησε ο Υπουργός που προχωρεί, όπως αντιλαμβανόμαστε,
στη σύναψη συμφωνίας. Η ενημέρωση της Βουλής των Αντιπροσώπων ήταν, επίσης,
απόλυτο δικαίωμα, και εν πολλοίς υποχρέωσή μας.
Δεν θα σχολιάσουμε τα όσα άλλα αναφέρει ο Υπουργός περί ανθρωποφαγίας
ή τρομοκρατίας, αφού είναι αόριστα και ατεκμηρίωτα. Επειδή προφανώς ο Υπουργός
έχει κατά νουν υποθέσεις του δικού του Υπουργείου, όπως είναι τα αποχετευτικά
συστήματα των διαφόρων επαρχιών, οι τουρκοκυπριακές περιουσίες και οι
πολεοδομικές ζώνες, αναμένουμε να μας εξηγήσει τί ακριβώς εννοεί.
Υπενθυμίζουμε καταληκτικά την υποχρέωση πάντων να σέβονται τη
νομιμότητα και σημειώνουμε ότι η επίκληση του δημόσιου συμφέροντος σε καμία
περίπτωση δεν δικαιολογεί απόκλιση από τη νομιμότητα. Πόσο μάλλον όταν αυτό το
υποτιθέμενο δημόσιο συμφέρον είναι τόσο αβέβαιο, ειδικά συγκρινόμενο με το
όφελος του ιδιώτη εργολάβου.
