Θα ήθελα πρώτα από όλα, να ευχαριστήσω για την τιμή και
να συγχαρώ θερμά τον Δήμο Λύσης, τους Συνδέσμους Αγωνιστών ΕΟΚΑ 1955-59 –
Σύνδεσμο Πολιτικών Καταδίκων, καθώς και την Επιτροπή του Αγίου
Ευφημιανού για τη διοργάνωση της αποψινής εκδήλωσης."Το έπος του ’55 - 59 δεν αποτελεί δημιούργημα ενός ή λίγων ανθρώπων, αλλά την καθολική ιστορία του μόχθου, του ηρωισμού και της αυτοθυσίας χιλιάδων αγωνιστών, που όργωσαν κάθε σπιθαμή της σκλαβωμένης γης μας". Με αυτά τα λόγια ο τιμώμενος τομεάρχης της ΕΟΚΑ Γρηγόρης Γρηγοράς, σε ομιλία του στην παροικία της Αυστραλίας το 2009, περιέγραφε την πεμπτουσία του Αγώνα. Ενός αγώνα, που οι λαμπερές του εκφάνσεις αποτελούν ορόσημο στη μεγάλη ιστορική διαδρομή του Γένους των Ελλήνων. Ενός αγώνα, του οποίου την πολύτιμη αξιακή παρακαταθήκη οφείλουμε, με εκδηλώσεις όπως την αποψινή, να διασώσουμε και να μεταφέρουμε στις νεότερες γενιές.
Ελάχιστοι θα μπορούσαν να ισχυριστούν ότι έζησαν από τόσο κοντά την προπαρασκευή και οργάνωση του Αγώνα. Ο Γρηγόρης μυείται από τους πρώτους στα μυστικά της Οργάνωσης και το ανένδοτο πατριωτικό του ήθος, αναγκάζουν τον θρυλικό Διγενή να τον επιλέξει σύντομα για υπασπιστή του.
Με αυτή του την ιδιότητα, ο Γρηγοράς ζει τις δραματικές εκείνες ώρες της 31ης Μαρτίου προς την 1η του Απρίλη του ’55. Με το άκουσμα των πρώτων εκρήξεων βλέπει το πρόσωπο του Αρχηγού να φωτίζεται με ικανοποίηση και υπερηφάνεια. Η Ε.Ο.Κ.Α. με το πρώτο της κτύπημα διαγράφει βίαια από το βιβλίο της κυπριακής ιστορίας τη σελίδα των ικεσιών και των ειρηνικών διαβημάτων για αυτοδιάθεση.
Γαλουχημένος με τα ιδανικά της πίστης και της πατρίδας, απόλυτα ταυτισμένος με τον σκοπό της απελευθέρωσης, η δράση του ελληνόψυχου Γρηγορά, ήταν αδύνατο να περιοριστεί σε αγωνιστικά στεγανά. Από ενωρίς μεριμνά για τη στρατολόγηση πολλών νέων με εξοχότερο παράδειγμα, αυτό του πρωτεξάδελφου του, μετέπειτα Υπαρχηγού της ΕΟΚΑ και ημίθεου του Μαχαιρά, Γρηγόρη Αυξεντίου.
Επονομαζόμενος ως «καπετάν Νταβέλης» ή «Πλακούτας», αναλαμβάνει από τον Γρίβα τον Νοέμβριο του 55, καθήκοντα Τομεάρχη Σολέας. Αναλαμβάνει την εκπαίδευση των ανταρτών στα όπλα, φιλοξενεί καταζητούμενους, στήνει ενέδρες, συμμετέχοντας ο ίδιος επικεφαλής, προβαίνει στην κατάσχεση εκρηκτικών υλών. Εν τέλει, προδίδεται και συλλαμβάνεται από τους Άγγλους.
Στα κολαστήρια των Πλατρών και της Ομορφίτας, ο ίδιος θα γνωρίσει τη φρίκη των βασανιστηρίων. Στους βασανιστές του δεν αποκαλύπτει τίποτε άλλο παρά μόνο την άμετρη φιλοπατρία του. Στη συνέχεια καταδικάζεται σε ισόβια κάθειρξη και μεταφέρεται με άλλους συναγωνιστές του σε φυλακές στην Αγγλία όπου παραμένει μέχρι την υπογραφή των Συμφωνιών Ζυρίχης – Λονδίνου.
Με το τέλος του ένοπλου αγώνα, βλέπει τα όνειρα του για Ένωση με την Ελλάδα να θρυμματίζονται. Η νεοσύστατη Δημοκρατία εισέρχεται στην πιο τρικυμιώδη καμπή της ιστορίας της και τα εμφιλοχωρούντα ζιζάνια οδηγούν την πατρίδα μας στο διχασμό και στην εκδήλωση της βάρβαρης τουρκικής εισβολής.
Η πίκρα και η συναίσθηση της εθνικής καταστροφής στέκονται ανίκανες να κάμψουν το αγωνιστικό σθένος του Γρηγορά. Παραμένει μέχρι το τέλος της ζωής του ασυμβίβαστος πατριωτικά και αποδύεται στον αγώνα αφύπνισης και δικαίωσης του τόπου μας.
Μέχρι και την τελευταία στιγμή της ζωής του ένιωθε έντονα και επαναλάμβανε με βαριά πικρία και παράπονο ότι η Κύπρος των τελευταίων χρόνων δεν είναι αυτή που οραματιστήκαμε. Δεν είναι αυτή για την οποία η γενιά του ’55-59 αγωνίστηκε. Οι θυσίες και αγώνες των ηρώων μας κατά το έπος της ΕΟΚΑ, αλλά και των αγώνων που ακολούθησαν με την τουρκοανταρσία του 63-64, και κατά των Τούρκων το ’74, παραμένουν ακόμα εκκωφαντικά αδικαίωτοι, ενώ το δράμα των συγγενών των αγνοουμένων εξακολουθεί να συνεχίζεται.
Ας αδράξουμε λοιπόν την ευκαιρία που μας παρέχει η σημερινή επιβεβλημένη εκδήλωση για να σταθούμε με περίσκεψη απέναντι στην κρισιμότητα των στιγμών που περνά η πατρίδα μας και να προσμετρήσουμε τις δικές μας ευθύνες.
Την ευθύνη για συνέχιση των προσπαθειών μας με σκοπό την επανένωση της πατρίδας μας. Την ευθύνη για συμφιλίωση και δημιουργία προϋποθέσεων πραγματικής ειρήνης και ασφάλειας στη βάση διεθνών και ευρωπαϊκών αρχών. Απαλλαγμένοι από τα δεσμά της κατοχής, να προοδεύσουμε μέσα στους κόλπους της Ενωμένης Ευρώπης, στην οποία ανήκουμε ολοκληρωτικά και χωρίς παλινδρομήσεις. Για να επιτρέψουμε επιτέλους στον λαό μας να απολαύσει τα αγαθά της αρμονικής συμβίωσης και συνεργασίας, μέσω μιας λύσης που θα διασφαλίζει την επιβίωση του κυπριακού Ελληνισμού και τη διαφύλαξη της εθνικής μας ταυτότητας.
Ως κυβέρνηση, καταβάλλουμε το άπαν των δυνάμεων μας για να εξέλθουμε από τα δεινά της κρίσης το συντομότερο. Γιατί μόνο έτσι θα μπορέσουμε να ισχυροποίησουμε τη διαπραγματευτική μας θέση στο Κυπριακό, στη βάση μιας ολοκληρωμένης και διεκδικητικής στρατηγικής. Αξιώνοντας αυτό που δικαιούμαστε, αυτό που μας αξίζει.
Γιατί δεν μπορούμε να διαψεύσουμε την ιστορία μας. Δεν δικαιούμαστε να αδικήσουμε και να προδώσουμε όσους αγωνίστηκαν διαχρονικά για την ελευθερία του Ελληνισμού και της ιδιαίτερης μας πατρίδας. Αυτό είναι το ιστορικό μας χρέος έναντι στις απελθούσες και επερχόμενες γενεές των Ελλήνων της Κύπρου. Και σε αυτή μας την οφειλή, ας έχουμε αείποτε φάρο αγωνιστικότητας και έμπνευσης το παράδειγμα της ζωής και των αγώνων του Λυσσιώτη αγωνιστή, Γρηγόρη Γρηγορά.
