Η Κύπρος συμμετέχει και φέτος στην
εκστρατεία «Ευρωπαϊκή Ημέρα Επαγρύπνησης για τα Αντιβιοτικά» που
διοργανώνεται από το 2008, στο πλαίσιο σχετικής πρωτοβουλίας του
Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC-European Center for Disease
Control). Η 18η Νοεμβρίου έχει καθιερωθεί ως επίκεντρο της ετήσιας αυτής
εκστρατείας που έχει ως στόχο την ευαισθητοποίηση των πολιτών και των
επαγγελματιών υγείας σε θέματα ορθολογικής χρήσης των αντιβιοτικών. Σε
εθνικό επίπεδο, οι δραστηριότητες συντονίζονται από την Εθνική Επιτροπή
Αντιβιοτικών του Υπουργείου Υγείας, στην οποία συμμετέχουν λειτουργοί
των Υπουργείων Υγείας και Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος.
Η παραγωγή και διαθεσιμότητα αντιβιοτικών
για τη θεραπεία βακτηριακών λοιμώξεων τα τελευταία 80 έτη έχει επιτύχει
σημαντικότατη μείωση της θνητότητας ως αποτέλεσμα των λοιμώξεων αυτών. Η
αποτελεσματικότητα των αντιβιοτικών όμως μειώνεται ραγδαία στις μέρες
μας λόγω της αύξησης του φαινομένου της μικροβιακής αντοχής στα
αντιβιοτικά. Μικρόβια ανθεκτικά σε όλα τα διαθέσιμα αντιβιοτικά
εμφανίζονται με συνεχώς αυξανομένη συχνότητα, γεγονός που απειλεί τη
δημόσια υγεία.
Η κατάχρηση της συνταγογράφησης αντιβιοτικών
τόσο στην ιατρική όσο και τη κτηνιατρική θεωρείται ως η πρωταρχική
αιτία ανάπτυξης μικροβιακής αντοχής. Η μη τήρηση επαρκών μέτρων ελέγχου
λοιμώξεων και η αύξηση της κινητικότητας των πληθυσμών αποτελούν
αιτία διασποράς ανθεκτικών μικροβίων. Παράλληλα, η παραγωγή νέων
αντιβιοτικών έχει επιβραδυνθεί σημαντικά, με αποτέλεσμα σε πολλές
περιπτώσεις να μην υπάρχουν θεραπευτικές επιλογές για τη θεραπεία
λοιμώξεων.
Η Κύπρος παραμένει στη δεύτερη υψηλότερη
θέση πανευρωπαϊκά στην κατά κεφαλήν κατανάλωση αντιβιοτικών. Η αυξημένη
κατανάλωση αφορά πολλαπλές κατηγορίες αντιβιοτικών, με κυριότερες τις
κινολόνες, β-λακτάμες και μακρολίδες. Παράλληλα, στελέχη μικροβίων με
αντοχή σε διάφορα αντιβιοτικά ανιχνεύονται σε σταθερά υψηλή συχνότητα.
Στόχος της Εθνικής Επιτροπής Αντιβιοτικών είναι η ανακοπή της τάσης
αυτής μέσω της ανάπτυξης ενός ολοκληρωμένου Εθνικού Σχεδίου Δράσης για
την αντιμετώπιση της μικροβιακής αντοχής στα αντιβιοτικά για την επόμενη
πενταετία. Το σχέδιο βασίζεται στη συνεργασία μεταξύ των τομέων της
ιατρικής και κτηνιατρικής, και οι βασικές του ενέργειες αποσκοπούν:
• Στην εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση του κοινού και των επαγγελματιών υγείας αναφορικά με τα αντιβιοτικά,
• στη βελτίωση της χρήσης των αντιβιοτικών στον άνθρωπο και τα ζώα, και
• στην ενίσχυση των μέτρων ελέγχου και πρόληψης των λοιμώξεων.
