26/10/26

Ομιλία του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας κ. Γιώργου Λ. Σαββίδη κατά την παρουσίαση του Προϋπολογισμού της Νομικής Υπηρεσίας για το έτος 2027 ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών και Προϋπολογισμού

 


Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση να ενημερώσω την Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού για τον Προϋπολογισμό της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας για το 2027. Για οικονομία χρόνου, θα περιοριστώ στα πηχυαία ζητήματα που περιλαμβάνονται στο Σημείωμα που καταθέσαμε, παραμένοντας βεβαίως στη διάθεσή σας για ό,τι περαιτέρω κρίνετε ως αναγκαίο.

Από οικονομικής απόψεως, με στρογγυλοποιημένο το ποσό, ο Προϋπολογισμός της Νομικής Υπηρεσίας για το 2027 ανέρχεται σε περίπου €45 εκατ. και προορίζεται για κάλυψη των αναγκών της Νομικής Υπηρεσίας και της Ανεξάρτητης Αρχής Διερεύνησης Ισχυρισμών και Παραπόνων κατά της Αστυνομίας. Η συνολική υλοποίηση του Προϋπολογισμού μέχρι το τέλος του 2026 προβλέπεται στο 95%. Το 2025 ήταν 91%.

Ως προς τους τομείς αρμοδιότητάς της, οι λειτουργοί της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας καταβάλλουν καθημερινές προσπάθειες για να χειρίζονται με επαγγελματισμό, ευσυνειδησία και αποτελεσματικότητα τεράστιο όγκο εργασιών. Οι εργασίες αυτές αφορούν, μεταξύ άλλων, γνωματεύσεις, νομοτεχνικό έλεγχο, χειρισμό αστικών και διοικητικών υποθέσεων ενώπιον δικαστηρίων, διαδικασίες επί παραβάσει, χειρισμό υποθέσεων ενώπιον του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΔΑ), διεθνείς διαιτησίες, ζητήματα που άπτονται πολύπλοκων πτυχών του Διεθνούς Δικαίου, προσαγωγή υποθέσεων στα δικαστήρια που αφορούν σε σοβαρές ποινικές υποθέσεις, εκ των οποίων υποθέσεις πολιτογραφήσεων, επιβολής κυρώσεων, σφετερισμού ελληνοκυπριακών υποθέσεων στα κατεχόμενα. Για τις υποθέσεις αυτές γίνονται τακτικές συσκέψεις με την ηγεσία της Αστυνομίας και όλους τους εμπλεκόμενους λειτουργούς, και δίδεται η απαραίτητη νομική καθοδήγηση για τη συμπλήρωση των υποθέσεων.

Σε σχέση με τις διαδικασίες επί παραβάσει, να σας υπενθυμίσω πως τον περασμένο Μάρτιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μάς ενημέρωσε επίσημα ότι έχει τερματίσει τη διαδικασία που ξεκίνησε κατά της Δημοκρατίας σε σχέση με τη χορήγηση ιθαγένειας σε ξένους επενδυτές μέσω του Κυπριακού Επενδυτικού Προγράμματος (ΚΕΠ). Για την ιστορία, η Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας χειρίστηκε από την πρώτη στιγμή το νομικό αυτό θέμα. Σύμφωνα και με τις υποδείξεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για διενέργεια «δικαστικού τύπου» εξέτασης όλων των ζητημάτων που προκύπτουν από το ΚΕΠ, διόρισα, τον Σεπτέμβριο 2020, την Ερευνητική Επιτροπή Νικολάτου, όπου στη βάση των ευρημάτων της, όπως και των ευρημάτων της Επιτροπής Καλογήρου, το Υπουργικό Συμβούλιο προχώρησε σε αποστερήσεις υπηκοοτήτων. Για διαχείριση του θέματος ζητήσαμε επίσης, μαζί με τον Βοηθό Γενικό Εισαγγελέα, και είχαμε σειρά συναντήσεων με τους αρμόδιους Ευρωπαίους Επιτρόπους για θέματα Δικαιοσύνης (τέως και νυν), για ενημέρωση της Επιτροπής σε σχέση με τα μέτρα που έλαβε η Δημοκρατία. Στο σημείο αυτό θα ήθελα να ευχαριστήσω και τη Βουλή, η οποία εντός τριών μηνών από την ημερομηνία κατάθεσης ψήφισε την τροποποίηση της σχετικής, εθνικής νομοθεσίας που ετοιμάστηκε από την εκτελεστική εξουσία με πρωτοβουλία της Νομικής Υπηρεσίαςž ενέργεια που ήταν απαραίτητη για τον τερματισμό της διαδικασίας επί παραβάσει.

Όσον αφορά στις υποθέσεις διαφθοράς, η Ομάδα Συντονισμού Διερεύνησης Υποθέσεων Διαφθοράς που συστάθηκε εντός της Νομικής Υπηρεσίας το 2023, με τη συμμετοχή της Αστυνομίας, της Μονάδας Καταπολέμησης Αδικημάτων Συγκάλυψης (ΜΟ.Κ.Α.Σ.) και άλλων νευραλγικών Υπηρεσιών για την παρακολούθηση των σοβαρών υποθέσεων διαφθοράς (μεταξύ αυτών και στον αθλητισμό), συνεχίζει τις εργασίες της. Η σχετική πρόοδος καταγράφεται στην Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Κράτος Δικαίου 2026. Ειδική μνεία γίνεται και στην αντίστοιχη έκθεση του 2025.

Ως προς τα αποτελέσματα της ΜΟ.Κ.Α.Σ. από την εφαρμογή των μέτρων για ανάκτηση παράνομων εσόδων, το 2025 έχουν δεσμευθεί περίπου 30 εκατομμύρια Ευρώ ως παράνομα έσοδα. Σημαντικό είναι επίσης ότι για πρώτη φορά εκδόθηκε, στο πλαίσιο κυπριακής υπόθεσης, δικαστικό διάταγμα δήμευσης παράνομης περιουσίας χωρίς καταδίκη σε υπόθεση πολιτογραφήσεων.

Στον τομέα της στελέχωσης, το 2026 πληρώθηκαν 14 θέσεις Δημόσιου Κατήγορου και 7 θέσεις Λειτουργού ΜΟ.Κ.Α.Σ., ενώ σε εξέλιξη βρίσκεται διαδικασία πλήρωσης 9 κενών μόνιμων θέσεων Δικηγόρου της Δημοκρατίας Α΄. Από τον Ιούλιο 2020 που αναλάβαμε, πληρώθηκαν συνολικά 156 οργανικές θέσεις της Νομικής Υπηρεσίας.

Θα ήθελα στο σημείο αυτό να ευχαριστήσω τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και την Κυβέρνηση οι οποίοι, γνωρίζοντας από πρώτο χέρι τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε λόγω υπέρμετρης αύξησης των εργασιών μας, ενέκριναν σημαντικό αριθμό πρόσθετων θέσεων προσωπικού για το 2027. Συγκεκριμένα, έχει εγκριθεί η πρόσληψη 33 νέων, μόνιμων θέσεων νομικών λειτουργών και 30 νομικών γραμματέων.

Ένα άλλο θέμα, στο οποίο προβήκαμε σε ενέργειες είναι για μισθολογική αναβάθμιση των κλιμάκων των Δημοσίων Κατηγόρων. Πρόκειται για ένα πάγιο αίτημα των λειτουργών, το οποίο εμείς θεωρούμε δίκαιο λαμβάνοντας υπ’ όψιν τον τεράστιο όγκο εργασίας, τις ευθύνες που επωμίζονται στα δικαστήρια, αλλά και τους σοβαρούς κινδύνους ασφάλειας που αντιμετωπίζουν λόγω της φύσης των υποθέσεων που χειρίζονται. Το θέμα επαναφέραμε ξανά πρόσφατα στο Υπουργείο Οικονομικών ζητώντας ικανοποίηση του αιτήματος. Θέση μας είναι ότι αυτό δεν θα αποτελέσει εμπόδιο για τις θεσμικές αλλαγές που ενδέχεται να γίνουν στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης, αφού αυτές δεν εξαρτούνται ούτε από την εκτελεστική εξουσία ούτε από τον Γενικό Εισαγγελέα, και μπορεί να απαιτηθεί χρόνος μέχρι να υλοποιηθεί. Δυστυχώς, το Τμήμα Δημόσιας Διοίκησης και Προσωπικού, στις 19 Οκτωβρίου, μάς απάντησε πως δεν ενδείκνυται η αποσύνδεση του θέματος της μισθολογικής αναβάθμισης των δημοσίων κατηγόρων από τις υπόλοιπες ρυθμίσεις που αφορούν στη μεταρρύθμιση της Νομικής Υπηρεσίας.

Επίσης, μετά από ενέργειες μάς εγκρίθηκε αύξηση του ποσού επιδόματος των Δημοσίων Κατηγόρων για Σαββατοκύριακα και αργίες, ενώ προχωρήσαμε με μέτρα και για ενίσχυση της ασφάλειας και της προστασίας των λειτουργών του Τομέα.

Η Ακαδημία της Νομικής Υπηρεσίας συνέχισε τις εκπαιδευτικές της δράσεις στη βασική και διά βίου εκπαίδευση, με πληθώρα δράσεων, μεταξύ των οποίων και στα θέματα χειρισμού υποθέσεων έμφυλης βίας και χειρισμού ευάλωτων μαρτύρων. Μεταξύ των δράσεων ήταν και η παροχή σχετικής εκπαίδευσης από την Πρόεδρο της Επιτροπής GREVIO του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Στο κεφάλαιο Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, κύρια επιτεύγματα της Νομικής Υπηρεσίας είναι, μεταξύ άλλων:

  • η πολιτική συμφωνία μεταξύ Συμβουλίου και Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ως προς την αναθεωρημένη Οδηγία για την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης και εκμετάλλευσης παιδιών, ιδίως στο ψηφιακό περιβάλλον,
  • η ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για αναθεώρηση της Οδηγίας για τα Δικαιώματα των Θυμάτων Εγκληματικότητας, και
  • σημαντικές τροποποιήσεις του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για εκσυγχρονισμό των διαδικασιών ενώπιον των δικαστηριακών οργάνων της ΕΕ.

Στο οξύ πρόβλημα στέγασης της Υπηρεσίας μας, είμαι στην ευχάριστη θέση να ενημερώσω ότι φέτος τον Σεπτέμβριο επαναπροκηρύχθηκε από το Τμήμα Δημοσίων Έργων ο διαγωνισμός για την κατασκευή και συντήρηση του κτηρίου της Νομικής Υπηρεσίας. Το εκτιμώμενο κόστος ανέρχεται σε €68 εκατ. συν Φ.Π.Α. Το 2023, η προκαταρκτική δαπάνη του έργου είχε καθοριστεί στα €45 εκατ. συν Φ.Π.Α., ωστόσο, ο διαγωνισμός αυτός είχε ακυρωθεί από την εκτελεστική εξουσία.

Κυρία Πρόεδρε,

Κυρίες και κύριοι βουλευτές,

Ως προς το μεγάλο και πολύ σοβαρό θέμα των κυβερνητικών νομοσχεδίων για μεταρρύθμιση του Θεσμού του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, έχω διατυπώσει τις επιφυλάξεις και τις ανησυχίες μου ακόμη και πρόσφατα, ενώπιον της Επιτροπής Νομικών όπου κλήθηκα, και για συντομία του λόγου θα πω μόνο ότι τέτοια θέματα απαιτούν πάρα πολύ προσεκτικούς και φρόνιμους χειρισμούς.

Ολοκληρώνω εκφράζοντας τις θερμές μου ευχαριστίες προς τον φίλο και συνεργάτη μου κ. Σάββα Αγγελίδη. Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω και να συγχαρώ για το έργο τους όλους τους νομικούς λειτουργούς, το διοικητικό και υποστηρικτικό προσωπικό της Νομικής Υπηρεσίας, καθώς και το προσωπικό της ΜΟ.Κ.Α.Σ. Όλοι τους δεικνύουν απίστευτο ζήλο και αφοσίωση στα καθήκοντά τους, επενδύοντας πολλές εργατοώρες εις βάρος των οικογενειών τους και του προσωπικού τους χρόνου.

Σας ευχαριστώ και είμαι στη διάθεσή σας.