Γραπτή δήλωση του Προέδρου της
Δημοκρατίας κ. Νίκου Αναστασιάδη αναφορικά με τις δηλώσεις Ακιντζί περί
αποδοχής του πλαισίου του ΓΓ ΟΗΕ
Αναφορικά με τις πρόσφατες δηλώσεις του Τουρκοκύπριου ηγέτη, κ. Ακιντζί, περί αποδοχής του πλαισίου του ΓΓ ΟΗΕ, κ. Γκουτέρες, ως στρατηγική συμφωνία, επιθυμώ να παρατηρήσω τα ακόλουθα:
1. Εάν ο κ. Ακιντζί αποδέχεται το πλαίσιο Γκουτέρες όπως αυτό διαμορφώθηκε οριστικά στις 4 Ιουλίου 2017, αυτό αποτελεί θετική εξέλιξη.
2. Αυτό που πρέπει να διευκρινίσει ο κ. Ακιντζί, αλλά πρωτίστως η Τουρκία, είναι εάν υιοθετούν τις πρόνοιες του πλαισίου που αναφέρονται:
(α) Στα θέματα Ασφάλειας και Εγγυήσεων που επί λέξει διαλαμβάνουν: «Αυτό που χρειάζεται είναι ένα νέο καθεστώς ασφάλειας και όχι η συνέχιση του παλιού. Θα πρέπει να καταργηθούν τα μονομερή επεμβατικά δικαιώματα και η Συνθήκη Εγγυήσεως. Η παρούσα κατάσταση να αντικατασταθεί από ισχυρούς μηχανισμούς εφαρμογής, παρακολούθησης και εποπτείας της υλοποίησης της λύσης που θα περιλαμβάνουν διεθνή διάσταση (ΟΗΕ / πολυμερές - διεθνές πλαίσιο / φιλικές χώρες), και όπου ολόκληρη η Κύπρος και το σύνολο των Κυπρίων και από τις δύο κοινότητες θα αισθάνονται ασφαλείς. Οι σημερινές εγγυήτριες δυνάμεις δεν είναι σε θέση να εφαρμόζουν και να εποπτεύουν την εφαρμογή των δικών τους υποχρεώσεων».
(β) Στα ξένα στρατεύματα που επί λέξει αναφέρεται: «Θα πρέπει να υπάρξει δραστική μείωση των στρατευμάτων από την πρώτη μέρα εφαρμογής της λύσης και στη συνέχεια ο αριθμός των δυνάμεων να μειωθεί στα επίπεδα του 1960. Αναφορικά με τη ρήτρα λήξης έναντι της ρήτρας αναθεώρησης για την πλήρη αποχώρηση των εναπομεινάντων στρατευμάτων, αυτό θα πρέπει να συζητηθεί με τη συμμετοχή των Πρωθυπουργών των τριών εγγυητριών δυνάμεων».
3. Έκανα αναφορά σε θετική εξέλιξη και όχι τυχαία, διότι είναι καλά γνωστό πως ο λόγος ναυαγίου των συνομιλιών στο Κραν Μοντανά ήσαν οι άκρως αντίθετες θέσεις της Τουρκίας και των Τουρκοκυπρίων επί των πιο πάνω.
Εάν συνεπώς και παρά τις όσες δηλώσεις ακολούθησαν το ναυάγιο του Κραν Μοντανά δεν εμμένουν στις θέσεις που προέβαλαν κατά την εν λόγω Διάσκεψη για την Κύπρο, τότε όντως δημιουργούνται οι συνθήκες για άμεση επανέναρξη του διαλόγου, όπως έχω επανειλημμένα ζητήσει.
4. Θέλω να υπενθυμίσω πως η ελληνοκυπριακή πλευρά υπέβαλε, με βάση τις πρόνοιες του ΓΓ της 4ης Ιουλίου 2017, στις 5 και 6 του ίδιου μήνα, ολοκληρωμένες προτάσεις για κάθε μια των προνοιών μέσα στo πλαίσιo ενός συνολικού και περιεκτικού πακέτου που καλύπτει και τα έξι σημεία του πλαισίου Γκουτέρες, κάτι που η Τουρκία και η τουρκοκυπριακή πλευρά παρέλειψαν να πράξουν, εμμένοντας στις αρχικές προτάσεις που είχαν υποβάλει και οι οποίες είναι σε πλήρη αντίθεση με το πλαίσιο Γκουτερες, οδηγώντας σε αδιέξοδο τις συνομιλίες.
5. Χθες γνωστοποιήθηκε η πρόθεση του ΓΓ να διορίσει Σύμβουλο για διερεύνηση της προοπτικής επανέναρξης των διαπραγματεύσεων. Έδωσα ήδη οδηγίες να δοθεί αμέσως θετική απάντηση από πλευράς μας στην πρόταση του ΓΓ.
Συνεπώς, τόσο η Τουρκία όσο και ο κ. Ακιντζί, καλούνται να τοποθετηθούν με σαφήνεια και να διευκρινίσουν τις θέσεις τους, εάν αποδέχονται ή όχι τις παραμέτρους του ΓΓ, ώστε να αποφεύγονται παρερμηνείες ή δηλώσεις εντυπωσιασμού αλλά και να διαμορφώσει σαφή εικόνα ο ΓΓ εάν δημιουργούνται οι συνθήκες που θα επιτρέψουν την επανάληψη του διαλόγου.
