Τα
σύγχρονα θεραπευτικά μέσα που διαθέτουμε σήμερα για τη θεραπεία της
ψυχικής διαταραχής, όπως επίσης και η συνειδητοποίηση της σημασίας των
ψυχολογικών και κοινωνικών παραγόντων στην αιτιολογία και εξέλιξή της,
επέφεραν σημαντικές αλλαγές στη φιλοσοφία και στην αντιμετώπισή της. Οι
νέες αυτές αντιλήψεις οδήγησαν στις προσπάθειες βαθμιαίας μετάβασης από
την ψυχιατρική του εγκλεισμού στην παροχή υπηρεσιών και στην περίθαλψη
των ασθενών μέσα στην ίδια την κοινότητα, χωρίς να απομακρύνονται από το
φυσικό περιβάλλον μέσα στο οποίο ζουν και δραστηριοποιούνται, με την
ενεργητική συμμετοχή της κοινότητας.
Η διαδικασία αυτής της μεταρρύθμισης είναι
ασφαλώς πολύπλοκη και δύσκολη και μπορεί να γίνει μόνο με βαθμιαία
συρρίκνωση της νοσηλείας στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο, την ταυτόχρονη
ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών περίθαλψης, τη σωστή κατανομή των πόρων και
την ευαισθητοποίηση και επιμόρφωση της κοινότητας ώστε να αποδεχθεί τις
νέες πρακτικές και κυρίως να ξεπεράσει την προκατάληψη και το στίγμα
και να αποδεχθεί στους κόλπους της τον ψυχικά πάσχοντα. Εξαιρετικής
σημασίας είναι βεβαίως η εκπαίδευση του κατάλληλου προσωπικού το οποίο
να διαθέτει τις γνώσεις και τις δεξιότητες για να αντεπεξέλθει στις
απαιτήσεις των νέων πρακτικών.
Στις εναλλακτικές μορφές περίθαλψης
περιλαμβάνονται οι μονάδες νοσηλείας στα Γενικά Νοσοκομεία, τα Κέντρα
Ψυχικής Υγείας, οι Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Εφήβων, τα
Κέντρα Ημέρας, οι Μονάδες Εργασιακής Αποκατάστασης κ.λπ. Αυτές οι νέες
μορφές περίθαλψης θα πρέπει να είναι αποκλειστικά προσανατολισμένες στις
ανάγκες του ψυχικά πάσχοντος. Ανάγκες οι οποίες είναι διαφορετικές και
στην κάθε φάση της νόσου και διαφορετικές για κάθε ψυχική διαταραχή,
εξου και η πολυπλοκότητα στην αντιμετώπιση της ψυχικής διαταραχής.
Οι προσπάθειές μας αποσκοπούν στην ανάπτυξη
ενός σύγχρονου δικτύου υπηρεσιών ψυχικής υγείας που να περιλαμβάνει
υπηρεσίες για την πρόληψη, τη θεραπεία και την ψυχοκοινωνική
αποκατάσταση των συνανθρώπων μας που αντιμετωπίζουν ψυχικό πρόβλημα,
όπως επίσης και την αναβάθμιση της ποιότητας της ζωής αυτών, των λίγων
θα πρέπει να πω, που χρειάζεται ακόμη να νοσηλευτούν στο Ψυχιατρικό
Νοσοκομείο.
Όλο αυτό το πλαίσιο παροχής υπηρεσιών, που
έχει τις περιορισμένες και «δειλές» απαρχές του στο 1985, έχει
ουσιαστικά αποτελέσματα. Ενδεικτικά αναφέρω ότι :
• To 1990 είχαμε 584 ασθενείς στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο, ενώ το 2012 ο αριθμός των ασθενών ανήλθε στους 97.
• Ενώ το 1990 ο αριθμός των κλινών του νοσοκομείου ήταν 790, το 2012 ο αριθμός αυτός ήταν 144.
• Από τους 21 θαλάμους νοσηλείας που είχαμε το 1990, μειώθηκαν το 2012 στους 7.
