Ομιλία του Υπουργού Εσωτερικών κ. Νεοκλή Συλικιώτη στην Υπουργική Σύνοδο για την 60ή Επέτειο της Συμβάσεως του 1951(και του Πρωτοκόλλου του 1967) και για την 50ή Επέτειο της Συμβάσεως του 1961, στη Γενεύη
07/12/2011
Αξιότιμε Ύπατε Αρμοστή, κ. Αντόνιο Γκουτέρες,
Αξιότιμοι συνάδελφοι,
Κυρίες και Κύριοι,
Αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για τη χώρα μου και εμένα να απευθυνθώ στην Υπουργική αυτή Σύνοδο που σηματοδοτεί την 60ή επέτειο της Συμβάσεως του 1951 και την 50ή Επέτειο της Συμβάσεως του 1961.
Η Σύνοδος αυτή πραγματοποιείται σε μια εποχή που ο εξαναγκαστικός εκτοπισμός γίνεται ολοένα και πιο σύνθετο φαινόμενο, με ραγδαία αυξητικές τάσεις, ενώ οι δυσμενέστατες επιπτώσεις από την παγκόσμια οικονομική κρίση καθιστούν δυσκολότερη την ορθή διαχείριση των προσφύγων.
Οι φετινές επέτειοι προσφέρονται για έναν ψύχραιμο απολογισμό των όσων έχουμε πράξει ή αμελήσαμε να πράξουμε ως διεθνής κοινότητα. Προσφέρονται, όμως, και ως εφαλτήριο για μια διορθωτική πορεία, όπου μέσα από μια συλλογική και έντιμη προσπάθεια θα επαναπροσδιορίσουμε τις ευθύνες μας. Μόνο τότε θα μπορούμε να ισχυριστούμε ότι μισό αιώνα μετά την υπογραφή των Συμβάσεων επαναβεβαιώνουμε τις αξίες και τους στόχους τους.
Ταυτόχρονα οφείλουμε να υπενθυμίσουμε στους εαυτούς μας ότι, όσο οι συγκρούσεις πολλαπλασιάζονται τόσο θα πολλαπλασιάζονται και οι πρόσφυγες. Είναι για αυτό τον λόγο που η διεθνής κοινότητα οφείλει να εντείνει τις προσπάθειές της για την πρόληψη και έγκαιρη επίλυση των συγκρούσεων.
Το θέμα των προσφύγων δεν είναι, ούτε μπορεί να αντιμετωπίζεται, ως εθνικό πρόβλημα. Είναι θέμα παγκόσμιο και ως τέτοιο απαιτεί διεθνή συντονισμό και αφοσίωση για την εξεύρεση υπερεθνικών λύσεων.
Αποτελεί αναμφισβήτητο γεγονός πως στις δεκαετίες που μεσολάβησαν από τη σύναψη των Συμβάσεων, η διεθνής κοινότητα, με τη συμβολή των διεθνών οργανώσεων και, κυρίως, της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες, προσέφερε προστασία και αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης σε εκατομμύρια ανθρώπους που βρίσκονταν υπό διωγμό. Ωστόσο, και παρά την πρόοδο που έχει επιτευχθεί, το θέμα των προσφύγων απαιτεί εντονότερες προσπάθειες, ακόμη περισσότερη αφοσίωση και πιο ουσιαστικές και αποτελεσματικές λύσεις.
Η Κύπρος γνωρίζει καλά τί σημαίνει ξεριζωμός και προσφυγιά, εξαιτίας της πρόσφατης δικής της ιστορίας. Ο κυπριακός λαός βιώνει, ακόμη, στο πετσί του, στην ίδια του την πατρίδα τις συνέπειες του ξεριζωμού και της προσφυγιάς. Είναι γι’ αυτό που έχουμε έναν λόγο παραπάνω να είμαστε ιδιαίτερα ευαίσθητοι στις πανανθρώπινες αρχές και αξίες και να επιδεικνύουμε την απαραίτητη αλληλεγγύη και τον απόλυτο σεβασμό μας στα ανθρώπινα δικαιώματα των προσφύγων συνανθρώπων μας.
Σε αυτό το πλαίσιο, η μικρή Κύπρος επιτέλεσε και συνεχίζει να επιτελεί στο ακέραιο το καθήκον της προς τους συνανθρώπους μας που έχουν ανάγκη διεθνούς προστασίας. Ευρισκόμενη σε μια δύσκολη γεωγραφική περιφέρεια, της Μέσης και Εγγύς Ανατολής και της Βορείου Αφρικής, η Κύπρος, από το 2005 μέχρι τον Σεπτέμβριο 2011, εξέτασε περισσότερες από 40 χιλιάδες αιτήσεις ασύλου και έχει παραχωρήσει προστασία σε περισσότερους από 2.700 ανθρώπους, προερχόμενους κυρίως από την Παλαιστίνη, το Ιράκ, χώρες της Αφρικής, το Ιράν, τη Συρία και την Τουρκία. Παρά τις πιέσεις που δεχόμαστε στο εθνικό μας σύστημα ασύλου και τις προσπάθειες που καταβάλλουμε για βελτίωσή του προς αντιμετώπιση του φαινομένου των καταχρήσεων, κύρια προτεραιότητά μας παραμένει ο εντοπισμός των ανθρώπων εκείνων που έχουν ανάγκη διεθνούς προστασίας και η μετέπειτα ομαλή ένταξή τους στην κοινωνία μας για να αποφευχθεί η περιθωριοποίηση και οι διακρίσεις σε βάρος τους, αλλά και για να τους δοθεί η ευκαιρία της θετικής συμμετοχής στην οικονομική και την κοινωνική ζωή, με πλήρη αξιοποίηση των προσόντων και ικανοτήτων τους.
Κυρίες, κύριοι,
Η Ευρώπη παραδοσιακά ήταν ο χώρος που προσέφερε προστασία και αλληλεγγύη σε όσους έχρηζαν διεθνούς προστασίας και αυτές τις αρχές και αξίες οφείλει να συνεχίσει να υπερασπίζεται και να εφαρμόζει. Όπως είναι γνωστό, η ΕΕ έχει θέσει ως ένα βασικό πολιτικό στόχο τη δημιουργία του Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου μέχρι το τέλος τους 2012. Ο στόχος αυτός συμπίπτει απόλυτα και με τους στόχους της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ που έχει οριστεί για το δεύτερο εξάμηνο του 2012.
Πάγια θέση της χώρας μου είναι πως αυτή η ευρωπαϊκή προσπάθεια θα πρέπει να έχει ως βασική επιδίωξη τη δημιουργία ενός κοινού ευρωπαϊκού χώρου προστασίας και αλληλεγγύης που θα παρέχει υψηλές προδιαγραφές ασφάλειας, δίκαιες και αποτελεσματικές πρακτικές που θα προλαμβάνουν τις καταχρήσεις, αλλά και ομοιόμορφες διαδικασίες, τόσο για την εκτίμηση των αιτήσεων ασύλου και τις συνθήκες υποδοχής των αιτούντων άσυλο, όσο και για τον προσδιορισμό του παρεχόμενου καθεστώτος.
Κυρίες και Κύριοι,
Καταλήγοντας, θα ήθελα να διαβεβαιώσω ότι η φιλοσοφία που διέπει την πολιτική μας είναι ο πλήρης σεβασμός της ανθρώπινης ζωής και αξιοπρέπειας. Γιατί όπως λέει και το σλόγκαν της Ύπατης Αρμοστείας και του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης, οι πρόσφυγες ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΛΑ ΑΡΙΘΜΟΙ. Πίσω από τις στατιστικές και τους αριθμούς υπάρχουν άνθρωποι και προσωπικές ιστορίες.
Η Κύπρος, ως κράτος δικαίου και αναπόσπαστο μέλος της διεθνούς κοινότητας, δεσμεύεται ότι θα συνεχίσει να είναι πιστή στην παραχώρηση διεθνούς προστασίας στα πρόσωπα που την έχουν ανάγκη καθώς και στις αρχές και τις αξίες που την διέπουν. Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες παραμένει θεμελιώδης πυλώνας για την προάσπιση και προώθηση αυτών των αρχών και αξιών, γι΄ αυτό προσβλέπουμε στη συνέχιση και ενίσχυση της συνεργασίας μας.
