Ο εκφοβισμός είναι ένα παγκόσμια διαδεδομένο
φαινόμενο επιθετικής αντικοινωνικής συμπεριφοράς, το οποίο παρουσιάζεται σε
διάφορα πλαίσια. Το συναντούμε στη σχολική αυλή, στον εργασιακό χώρο, στην
τεχνολογία, στην οικογένεια, στις ομάδες συνομηλίκων, ακόμα και στις ένοπλες δυνάμεις
και επηρεάζει, σύμφωνα με τους ερευνητές, άτομα όλων των ηλικιών.
Υπό συνεχή
μελέτη, βρίσκονται τα πιθανά αίτια που το προκαλούν, ως επίσης και οι
παράγοντες κινδύνου και προστασίας που ακολουθούν τα ατομικά χαρακτηριστικά, το
περιβάλλον – πλαίσιο ή και τα δύο μαζί, κατά περίπτωση.
Από τα μέχρι σήμερα ευρήματα μελετών,
καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για ένα πολυσύνθετο πρόβλημα. Ορίζεται
ως η επαναλαμβανόμενη φυσική, λεκτική και ψυχολογική επίθεση ή εκφοβισμός, που
έχει ως στόχο να προκαλέσει φόβο, θλίψη ή βλάβη στο θύμα. Εμφανίζεται σε
συγκεκριμένες διαπροσωπικές σχέσεις και χαρακτηρίζεται από ανισορροπία δύναμης
μεταξύ θύτη και θύματος. Υπάρχουν τρία είδη ατόμων τα οποία εμπλέκονται άμεσα
στον εκφοβισμό: οι θύτες που είναι οι δράστες της εκφοβιστικής συμπεριφοράς και
εκφράζουν παρορμητικότητα, επιθετικότητα, σωματική δύναμη και κυρίαρχη
συμπεριφορά. Τα θύματα που είναι οι στόχοι της εκφοβιστικής συμπεριφοράς και
παρουσιάζουν συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης, χαμηλή αυτοεκτίμηση, χαμηλές
κοινωνικές δεξιότητες, ψυχοσωματικά συμπτώματα και χαμηλή αυτοπεποίθηση. Τέλος,
οι θύτες/θύματα που είναι άτομα που εμπλέκονται σε πράξεις εκφοβισμού, τόσο ως
θύτες, όσο και ως θύματα, παρουσιάζοντας συνδυασμό εσωτερικευμένων και
εξωτερικευμένων προβλημάτων.
Θα ήταν λοιπόν άτοπο, ως φορείς, ως κοινωνία
και οργανωμένα σύνολα, να παρεμβαίνουμε στο πρόβλημα μεμονωμένα και
αποσπασματικά. Απαιτείται συλλογική προσπάθεια, στρατηγική και αρκετή έρευνα,
προκειμένου να εντοπιστούν οι καλύτερες μέθοδοι αντιμετώπισης του προβλήματος. Ενός
τεράστιου προβλήματος το οποίο έχει να κάνει με την ομαλή συνύπαρξη των
ανθρώπων, με την ορθή λειτουργία της κοινωνίας ως συνόλου, ακόμα και με την
αύξηση της παραγωγικότητας των οργανισμών με μεγάλες συνέπειες στο ίδιο το
κράτος και τους πολίτες του.
Αρχή όμως της επίλυσης ενός προβλήματος,
είναι η παραδοχή της ύπαρξής του. Και το φαινόμενο του εκφοβισμού, σε
οποιαδήποτε μορφή και αν εμφανίζεται, είτε λόγω εποχής που σχετίζεται με την
τεχνολογική ανάπτυξη, είτε λόγω ηλικίας, χώρου και συνθηκών, δεν παύει από του
να έχει μόνο αρνητικές επιπτώσεις. Η αντικοινωνική αυτή συμπεριφορά, βρίσκεται
δίπλα μας, στα σπίτια, στις γειτονιές, στα σχολεία ακόμα και στα στρατόπεδά
μας. Τούτο δεν σημαίνει συμβιβασμός αλλά εντατικοποίηση της προσπάθειας για
αποτελεσματική και επιστημονική αντιμετώπισή της.
Μακριά από συμπεριφορές αποκλεισμού και
αφορισμού, εγκύπτουμε στο πρόβλημα με πρόθεση τη διόρθωση και όχι την εξόντωση.
Οι συνάνθρωποί μας που εμπλέκονται σε τέτοιες συμπεριφορές, είτε ως θύματα είτε
ως θύτες, χρειάζονται βοήθεια. Στήριξη από το κοινωνικό πλαίσιο αλλά και από
ειδικούς ψυχικής υγείας, σε όλα τα αναπτυξιακά στάδια. Ενίσχυση της
αυτοεκτίμησης, της ενσυναίσθησης, των κοινωνικών τους δεξιοτήτων, έτσι που να γίνει
πράξη η αποδοχή της διαφορετικότητας. Ενδιαφέρον για τους γύρω μας, τον
συμμαθητή, τον συνάδελφο στην εργασία, τον στρατιώτη του θαλάμου μας. Έτσι θα
κτίσουμε την αλληλεγγύη που τόσο έχει ανάγκη σήμερα η κοινωνία μας.
Είναι γι’ αυτόν τον λόγο που εμείς στο Υπουργείο
Άμυνας και στην Εθνική Φρουρά αντιμετωπίζουμε αυτό το θέμα προληπτικά και
έχουμε οργανώσει εξειδικευμένες ομάδες αντιμετώπισης του σοβαρού αυτού
φαινομένου μέσα στα στρατόπεδά μας.
Με σύνθημα την καθολική συμμετοχή, με μότο το
«γνοιάζομαι για τον δίπλα μου», ας δώσουμε το σύνθημα για την καταπολέμηση του
φαινομένου που καταστρέφει αθώες και ευάλωτες ψυχές.
Θέλω να συγχαρώ και να ευχαριστήσω θερμά τους
διοργανωτές αυτής της πολύ σημαντικής εκδήλωσης, που έχει ως στόχο να αφυπνίσει
τον κόσμο και να ευαισθητοποιήσει την κοινή γνώμη. Ευτυχώς ο λαός μας,
αντιλαμβάνεται τη σοβαρότητα και τη σημασία της εκστρατείας σας και είμαι
πεπεισμένος ότι θα επιτύχετε τους υψηλούς στόχους που θέσατε. Ως Υπουργός
Άμυνας, σας διαβεβαιώνω ότι, και σε αυτόν τον πολύ σημαντικό τομέα, θα
συνεχίσουμε μαζί σας την αγαστή συνεργασία, για να έχουμε απτά αποτελέσματα.
_________________
