Πριν από την όποια άλλη αναφορά επιθυμώ να εκφράσω τη θλίψη μου για την απώλεια της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ, της μεγάλης Ελληνίδας, Ελληνίδας του κόσμου, που υπηρέτησε τα γράμματα, την επιστήμη της Ιστορίας, αλλά, κυρίως, υπηρέτησε την αλήθεια.
Από το βήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών, στο οποίο φοίτησε και η ίδια, μεταφέρω εκ μέρους της Κυβέρνησης της Κυπριακής Δημοκρατίας και του κυπριακού λαού τα συλλυπητήρια μας.Είναι με αισθήματα χαράς και υπερηφάνειας που συμμετέχω στη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε και επισήμως, εδώ στην Αθήνα, την πρόσφατη ίδρυση και λειτουργία Παραρτήματος του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου στην Κύπρο.
Πέραν της χαράς και της υπερηφάνειας, αισθάνομαι και ιδιαίτερη τιμή και συγκίνηση, γιατί έχω το προνόμιο να εκπροσωπώ, στη σεμνή αυτή τελετή που φιλοξενείται στο αρχαιότερο ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα της σύγχρονης Ελλάδας, την Κυπριακή Πολιτεία και τον κυπριακό λαό.
Κυρίες και Κύριοι,
Η ίδρυση και λειτουργία Κυπριακού Παραρτήματος του Πανεπιστημίου Αθηνών, με ακαδημαϊκή και κοινωνική παράδοση από το 1837, σηματοδοτεί την έναρξη μιας σημαντικής θεσμικής, πολιτικής και αναπτυξιακής εποχής, ενδυναμώνοντας ακόμη περισσότερο τους αδελφικούς δεσμούς Ελλάδας και Κύπρου. Δεσμούς που έχουν χαλυβδωθεί στην πυρά κοινών αγώνων, αξιών και οραμάτων.
Εξάλλου, πολλές γενεές Κυπρίων, ανάμεσά τους και εγώ, πήραν το φως της γνώσης σε αυτό το πνευματικό φυτώριο, το οποίο εκτός από εκπαιδευτήριο ήταν και παραμένει φάρος φωτεινός, εστία εκπαίδευσης και λίκνο πολιτισμού, που ήταν πάντοτε, έμπρακτα και ουσιαστικά δίπλα στους αγώνες των Ελλήνων της Κύπρου.
Αισθάνομαι υπερηφάνεια, γιατί αρκετοί συμπατριώτες μου, φοιτητές ή εκπαιδευτικοί, κατέκτησαν εξέχουσα θέση στην Ιστορία αυτού του Πανεπιστημίου, και τα ονόματά τους είναι ανεξίτηλα χαραγμένα στη μνήμη μας: Να ξεκινήσω με τους Κωνσταντίνο Κοιλανιώτη, Μιχαήλ Στιβαρό και Πέτρο Χατζηαργυρού, τρεις φοιτητές του Πανεπιστημίου Αθηνών που έπεσαν μαχόμενοι υπέρ της ελευθερίας της Ελλάδας στη διάρκεια των Βαλκανικών πολέμων.
Μνημονεύουμε σήμερα επίσης τους φοιτητές ιατρικής Λουκή Λιασίδη και Βαρνάβα Σιερίφη από την Αμμόχωστο, που έχασαν τη ζωή τους στον ελληνοϊταλικό πόλεμο.
Απόφοιτοι του Πανεπιστημίου Αθηνών είναι και δεκάδες επιφανείς Κύπριοι, όπως ο μετέπειτα δήμαρχος Λεμεσού Χριστόδουλος Σώζος, που έπεσε στη μάχη του Μπιζανίου για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων, ο συμφοιτητής του, φλογερός πολιτευτής και αγωνιστής Νικόλαος Κλεάνθους Λανίτης, ο πρωτοπόρος δημοσιογράφος και εκδότης Γιώργος Φραγκούδης και αρκετοί άλλοι, των οποίων τα πτυχία, μάλιστα, φέρουν την υπογραφή του κορυφαίου ποιητή Κωστή Παλαμά, ο οποίος υπηρέτησε για πολλά χρόνια ως γραμματέας του Πανεπιστημίου.
Από τους δεκάδες Κύπριους που δίδαξαν στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, επιτρέψτε μου να αναφερθώ ονομαστικά και στον συνταγματολόγο Νικόλαο Ιωάννη Σαρίπολο, θεμελιωτή του δημοσίου δικαίου στην Ελλάδα, ο οποίος διετέλεσε και κοσμήτορας της Νομικής Σχολής. Μνημονεύουμε επίσης τον υιό του, επίσης συνταγματολόγο, Νικόλαο Σαρίπολο, καθώς και τον Σίμο Μενάρδο, κοσμήτορα της Φιλοσοφικής Σχολής και Πρύτανη του Πανεπιστημίου.
Οφείλω επίσης να αναφερθώ σε καθηγητές που με το έργο τους προώθησαν και βοήθησαν τις κυπρολογικές σπουδές, όπως ο Γεώργιος Βιζυηνός, ο Φίλιος Ζαννέτος, ο Μιχαήλ Βολονάκης, ο Κωνσταντίνος Άμαντος και ο Ιωάννης Συκουρτής.
Οι άνθρωποι αυτοί, όπως και πολλοί άλλοι, είναι το νήμα που συνδέει την Κύπρο με το Πανεπιστήμιο Αθηνών, είναι οι συνεχιστές της μακραίωνης αδελφικής μας σχέσης, η οποία δεν εξαντλείται στο ιστορικό παρελθόν, αλλά λειτουργεί ως θεμέλιο για την οικοδόμηση του μέλλοντος, κατά τρόπο βιώσιμο, πραγματιστικό και ανθεκτικό.
Κυρίες και Κύριοι,
Σημαντική υπήρξε και η υλική και πνευματική στήριξη και προσφορά του Πανεπιστημίου Αθηνών και των ανθρώπων του, όπως και του συνόλου των Ελλήνων αδερφών μας προς τον κυπριακό λαό.
Σε κάθε σταθμό της σύγχρονης ιστορίας μας, με αποκορύφωμα τον πιο αγνό αγώνα του Κυπριακού Ελληνισμού, τον ένδοξο απελευθερωτικό αγώνα της ΕΟΚΑ 1955-59, που οδήγησε στην ανεξαρτησία της Κύπρου, αλλά και μετά την καταστροφή που προκάλεσε η βάρβαρη τουρκική εισβολή του 1974, οι Έλληνες αδελφοί μας ήταν δίπλα μας, και γι’ αυτό η ευγνωμοσύνη μας θα είναι παντοτινά αιώνια.
Κυρίες και Κύριοι,
Η ίδρυση και λειτουργία παραρτήματος του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών στην Κύπρο αποτελεί τη φυσική συνέχεια μιας ιστορικής διαδρομής.
Το εγχείρημα δεν ήταν καθόλου εύκολο και οφείλεται στη μεγάλη προσπάθεια που κατέβαλαν άνθρωποι που πίστεψαν σε αυτό το όραμα, με πρώτον τον Πρύτανη, τον αγαπητό καθηγητή Γεράσιμο Σιάσο, τον οποίο οφείλω να συγχαρώ και να ευχαριστήσω δημοσίως για μια ακόμη φορά.
Η δημιουργία του Παραρτήματος στην Κύπρο αποτελεί, την ίδια στιγμή, και τιμητικό ορόσημο στην προσπάθεια που καταβάλλουμε για την περαιτέρω διεθνοποίηση και αναβάθμιση της Ανώτερης Εκπαίδευσης στην Κύπρο και ενισχύει τον στρατηγικό στόχο μετεξέλιξής της σε περιφερειακό κέντρο γνώσης, έρευνας και καινοτομίας, με σημαντικά, πολυεπίπεδα οφέλη για την κοινωνία, την οικονομία και τη διεθνή εικόνα της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η παρουσία του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών στη Λευκωσία εμπλουτίζει ουσιαστικά το εκπαιδευτικό τοπίο στην Κύπρο, ενθαρρύνει συνέργειες και συνεργασίες και διευρύνει τις δυνατότητες ακαδημαϊκής και ερευνητικής ανάπτυξης.
Ταυτόχρονα, με την ίδρυση και λειτουργία του Παραρτήματος στην Κύπρο, θεμελιώνονται οι βάσεις για την εδραίωση ενός νέου θεσμικού πλαισίου, το οποίο θα διευκολύνει και θα ενθαρρύνει την εγκατάσταση και άλλων Παραρτημάτων διεθνώς αναγνωρισμένων Ακαδημαϊκών και Ερευνητικών Ιδρυμάτων στην Κύπρο, προς όφελος της επιστημονικής κοινότητας, της κοινωνίας μας και της οικονομίας.
Ως Κυβέρνηση επενδύουμε στην ενίσχυση του ακαδημαϊκού και ερευνητικού πεδίου της χώρας και δημιουργούμε το αναγκαίο πλαίσιο για την ανάπτυξη μιας δυναμικής ακαδημαϊκής κοινότητας. Σε αυτό το πλαίσιο, στηρίζουμε ουσιαστικά κάθε προσπάθεια που αναβαθμίζει την Ανώτερη Εκπαίδευση και διευρύνει τις διεθνείς συνεργασίες με Πανεπιστήμια και Ερευνητικά Κέντρα, με όραμα η Κύπρος να αναδειχθεί σε αναγνωρισμένο κόμβο Αριστείας και Καινοτομίας στον παγκόσμιο ακαδημαϊκό χάρτη.
Είναι σαφές, άλλωστε, μέσα από την πολιτική που υλοποιείται τα τελευταία χρόνια, ότι η Ανώτερη Εκπαίδευση προσεγγίζεται ως βασικός πυλώνας ανάπτυξης. Εργαζόμαστε, ανάμεσα σε άλλα, για τη σύνδεση της Ανώτερης Εκπαίδευσης με τα σύγχρονα κοινωνικά, οικονομικά και τεχνολογικά δεδομένα. Οι τεχνολογικές αλλαγές και κυρίως η τεχνητή νοημοσύνη, ο γεωοικονομικός κατακερματισμός, η οικονομική αβεβαιότητα, οι δημογραφικές αλλαγές και η πράσινη μετάβαση –μεμονωμένα ή σε συνδυασμό– είναι από τους κύριους μοχλούς που αναμένεται να διαμορφώσουν και να μεταμορφώσουν το μέλλον μας τα επόμενα χρόνια.
Κυρίες και Κύριοι,
Βρισκόμαστε ενώπιον μιας ευτυχούς ιστορικής συγκυρίας: 36 χρόνια μετά την ίδρυση του Πανεπιστημίου Κύπρου, του πρώτου δημόσιου πανεπιστημίου της χώρας, που αδιαμφισβήτητα διεύρυνε τους ορίζοντες της ανώτερης εκπαίδευσης στην Κύπρο, εγκαινιάσαμε πρόσφατα το κυπριακό Παράρτημα του Πανεπιστημίου Αθηνών, ενώ την ίδια ώρα γινόμαστε μάρτυρες της εξωστρέφειας κυπριακών πανεπιστημίων, τα οποία επεκτείνονται στην Ελλάδα και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αποδεικνύοντας τις προοπτικές που διανοίγονται στον τομέα της εκπαίδευσης σε ένα πανευρωπαϊκό και διεθνοποιημένο περιβάλλον που μεταβάλλεται συνεχώς.
Όλα τα παραπάνω είναι τεκμήρια της δυναμικής που αναπτύσσεται στον χώρο της εκπαίδευσης, η οποία λειτουργεί και ως πόλος έλξης για περαιτέρω ποιοτικές επενδύσεις στην Κύπρο και στην Ελλάδα.
Είναι επίσης δεδομένα που μάς επιτρέπουν να ατενίζουμε το μέλλον με αισιοδοξία, προσβλέποντας στη δυναμική των συνεργειών που αναπτύσσουμε, μέσα από μια εξωστρεφή στρατηγική με αυτοπεποίθηση, που είναι το δημιούργημα της σιγουριάς ότι Κύπρος και Ελλάδα, Ελλάδα και Κύπρος, βαδίζουν με ρεαλισμό στον δρόμο της σταθερότητας, της προβλεψιμότητας και της προόδου.
Το υψηλό έργο που παράγουν τα Ιδρύματά μας θέλουμε να βρίσκει την εφαρμογή του και να αξιοποιείται για την ανάπτυξη των χωρών μας, όπως επίσης για την επίλυση των συνεχώς αυξανόμενων προκλήσεων, που αντιμετωπίζουμε σε διεθνές επίπεδο, με στόχο τη βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών μας.
Με αυτές τις σκέψεις, χαιρετίζω και είμαι ιδιαίτερα περήφανος που εκπροσωπώ την κυπριακή Πολιτεία και τον κυπριακό λαό σε αυτήν τη σεμνή τελετή για την ίδρυση και λειτουργία του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών – Παράρτημα Κύπρου. Είμαι απόλυτα βέβαιος ότι θα έχει λαμπρό μέλλον, ισάξιο της πλούσιας προσφοράς του και της βαριάς ιστορίας που κουβαλά.
Σας ευχαριστώ πολύ.
