Στη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση και την ενίσχυση των
χαμηλοσυνταξιούχων αναφέρθηκε σήμερα Παρασκευή, 9 Ιανουαρίου 2026, ο
Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Νίκος Χριστοδουλίδη, τελώντας το απόγευμα τα
εγκαίνια του νέου Δημοτικού Μελάθρου Ευγηρίας «Ευανθία Πιερίδου», στη
Λάρνακα.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο του χαιρετισμού του Προέδρου της Δημοκρατίας.
«Είναι η πρώτη μου επίσκεψη στη Λάρνακα μετά την ανάληψη της πολιτιστικής πρωτεύουσας του 2030 και θα ήθελα με την ευκαιρία να σας συγχαρώ. Αλλά, είναι η πολλοστή φορά που βρίσκομαι στη Λάρνακα, για να τελέσουμε εγκαίνια για συγχρηματοδοτούμενα έργα. Πρέπει να είστε ιδιαίτερα ευχαριστημένοι με τις ομάδες που ασχολούνται με τα προγράμματα αυτά της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Η Λάρνακα ενδεχομένως να είναι η πόλη που έχει πάρει τα περισσότερα λεφτά από συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα. Φυσικά, αυτό σημαίνει ότι γίνεται πολύ καλή δουλειά και από εσάς, γιατί τα συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα πρέπει να είναι ώριμα, για να μπορούν να συγχρηματοδοτηθούν από την ΕΕ. Και ενόψει και του γεγονότος ότι έχουμε την πολιτιστική πρωτεύουσα του 2030, σίγουρα είναι κάτι που θα ληφθεί υπόψη στο πλαίσιο της ετοιμασίας των προτάσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας με το νέο ταμείο συνοχής που, όπως γνωρίζετε, οι δύσκολες διαπραγματεύσεις –δεν θα έχουμε κατάληξη κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ– θα γίνουν κατά τη διάρκεια της Προεδρίας μας αυτό το εξάμηνο, και είναι βασική θέση της Κυβέρνησης η ανάγκη να διασφαλιστεί το ταμείο συνοχής, και αυτά τα προγράμματα είναι πολύ σημαντικά ειδικότερα για τους Ευρωπαίους πολίτες.
Σήμερα είναι μια ημέρα ιδιαίτερης χαράς και βαθιάς σημασίας για την κοινωνία μας. Εγκαινιάζουμε το νέο Δημοτικό Μέλαθρο Ευγηρίας «Ευανθία Πιερίδου». Ένα σπίτι ψυχής, έναν χώρο όπου οι ηλικιωμένοι μας θα ζουν με αξιοπρέπεια, ασφάλεια, φροντίδα και θαλπωρή, όπως ακριβώς τους αξίζει, και έχουμε υποχρέωση η Πολιτεία, οι Δημοτικές Αρχές και η κοινωνία γενικότερα να διασφαλίσουμε.
Ο χώρος που εγκαινιάζουμε σήμερα έχει μακρά ιστορία. Στο παρελθόν λειτουργούσε ως «Δημοτικό Μέλαθρον Ευγηρίας-Στέγη Ηλικιωμένων και Αναπήρων» και είχε εξαιρεθεί από την εφαρμογή των νόμων περί Στεγών για Ηλικιωμένους και Αναπήρους με βάση υπουργική απόφαση το 1989. Το 2024, ο Δήμος Λάρνακας, αξιοποιώντας ευρωπαϊκά κονδύλια, προχώρησε στην κατεδάφιση του παλαιού κτηρίου και στην ανέγερση ενός νέου, σύγχρονου Μελάθρου, που ανταποκρίνεται πλήρως στις ανάγκες των ηλικιωμένων μας και διαθέτει όλες τις αναγκαίες υποδομές για υψηλής ποιότητας φροντίδα.
Το Μέλαθρο έχει σχεδιαστεί –ο αρχιτέκτονας έχει κάνει εξαιρετική δουλειά– για να προσφέρει έναν χώρο ζεστό, φιλόξενο και ανθρώπινο, όπου οι ηλικιωμένοι θα ζουν με ασφάλεια, αξιοπρέπεια και ευημερία. Την ίδια στιγμή, οι κοινόχρηστοι χώροι προάγουν τη συντροφικότητα και την κοινωνικότητα, ενώ οι κήποι και οι αυλές δημιουργούν στιγμές ηρεμίας και επαφής και δημιουργικότητας για τους ηλικιωμένους μας. Κάθε λεπτομέρεια του κτηρίου αντανακλά την έντονή μας πεποίθηση ότι η Τρίτη Ηλικία αξίζει φροντίδα, αγάπη και σεβασμό και είμαστε υποχρεωμένοι όλοι μας να τα προσφέρουμε.
Ως Κυβέρνηση, αντιλαμβανόμενοι πολύ καλά την υποχρέωσή μας αυτή, μέσα από μια ανθρωποκεντρική και κοινωνικά φιλελεύθερη προσέγγιση έχουμε θέσει ως βασικό στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ηλικιωμένων μας, μέσα από σειρά μέτρων και πολιτικών που υλοποιούμε από την πρώτη μέρα ανάληψης της διακυβέρνησης του τόπου.
Θέλω να αναφερθώ σε πολιτικές που όχι μόνο εξαγγείλαμε, αλλά υλοποιήσαμε γιατί αυτό είναι το πιο σημαντικό σε αυτά τα σχεδόν τρία χρόνια σε σχέση με την τρίτη ηλικία, αλλά και τον γενικότερο σχεδιασμό μας στις πολιτικές που έχουμε θέσει ως προτεραιότητα, για να υλοποιήσουμε. Συγκεκριμένα, ετοιμάσαμε και υιοθετήσαμε την Πρώτη Εθνική Στρατηγική και σχετικό Σχέδιο Δράσης για την Ενεργό Γήρανση με 45 συγκεκριμένες πολιτικές που στοχεύουν στην ενίσχυση της υγείας, της αξιοπρέπειας, της κοινωνικής συμμετοχής και ενσωμάτωσης των ηλικιωμένων μας. Ο συντονισμός προώθησης της Στρατηγικής γίνεται από το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας και εμπλέκονται συνολικά εννέα Υπουργεία και Υφυπουργεία, δείχνοντας, αν θέλετε, και την ολιστική και οριζόντια προσέγγιση της Κυβέρνησης.
Τα θέματα που αφορούν στην τρίτη ηλικία δεν είναι μόνο θέματα που αφορούν στο Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας.
Πέραν της Στρατηγικής, προχωρήσαμε με το Σχέδιο Επιδότησης Διαμονής και Φροντίδας σε Στέγες Ηλικιωμένων, αυξάνοντας –ήταν από τις πρώτες αποφάσεις της Κυβέρνησης– την παροχή στα 1.300 ευρώ από 745 ευρώ που ήταν, ενώ εισαγάγαμε και δεσμευτικά ποιοτικά κριτήρια για αναβάθμιση των προσφερόμενων υπηρεσιών. Σήμερα, περίπου το 85% των στεγών ηλικιωμένων στη χώρα μας είναι συμβεβλημένο και αξιοποιεί το εν λόγω Σχέδιο, ωφελώντας εκατοντάδες συμπολίτες μας. Ο στόχος μας είναι να φτάσουμε στο 100% των στεγών που λειτουργούν, για να ανταποκρίνονται στα κριτήρια που έχουμε θέσει.
Ταυτόχρονα, με το Πρόγραμμα «Κόκκινο Κουμπί» και την πιλοτική εφαρμογή του παρέχεται άμεση επικοινωνία και βοήθεια σε ηλικιωμένους που διαμένουν μόνοι, σε συνεργασία με το Παρατηρητήριο Τρίτης Ηλικίας που κάνει εξαιρετική δουλειά.
Επιπλέον, με το Πρόγραμμα κατ’ οίκον φροντίδας και υποστήριξης, το 2024 επιχορηγήθηκαν 15 σχετικά προγράμματα συνολικού ύψους 200 χιλιάδων ευρώ.
Την ίδια στιγμή, αποφασίσαμε την ένταξη χαμηλοσυνταξιούχων στην ειδική διατίμηση ηλεκτρικού ρεύματος, αυξήσαμε το επίδομα χαμηλοσυνταξιούχων, όπως επίσης και το πασχαλινό επίδομα, παρέχοντας άμεση οικονομική ενίσχυση σε χιλιάδες νοικοκυριά.
Στο πλαίσιο της αναβάθμισης των προσφερόμενων υπηρεσιών μακροχρόνιας φροντίδας, προχωρήσαμε επίσης στη δημιουργία τεσσάρων οικογενειοκεντρικού τύπου σπιτιών, όπου ομάδες ηλικιωμένων μας διαβιούν σε ένα περιβάλλον πιο οικείο, ζεστό και φιλόξενο. Μια προσέγγιση που δίνει έμφαση στο πώς εμείς προσεγγίζουμε την τρίτη ηλικία, στην ανθρώπινη επαφή, στη συναισθηματική ασφάλεια και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής.
Παράλληλα, πρόσφατα η Κυβέρνησή μας προχώρησε στην απορρόφηση του κόστους της τελευταίας αύξησης των συντάξεων του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων, ώστε να μην επηρεαστεί το επίδομα κανενός χαμηλοσυνταξιούχου. Μια στοχευμένη κοινωνική παρέμβαση που διασφαλίζει ότι οι οικονομικές αναπροσαρμογές δεν μετατρέπονται σε επιβάρυνση για τους πιο ευάλωτους συμπολίτες μας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδουμε και στην προστασία των ηλικιωμένων από κάθε μορφή βίας και κακοποίησης. Η διαχείριση τέτοιων περιστατικών αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα και πραγματοποιείται μέσα από στενή και ουσιαστική συνεργασία των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, της Αστυνομίας, του Υπουργείου Υγείας και των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας, με γνώμονα πάντοτε το συμφέρον και την ασφάλεια του ηλικιωμένου ως ευάλωτου ατόμου.
Καθοριστικό ρόλο προς αυτή την κατεύθυνση διαδραματίζει και το πρόγραμμα «Κοινωνικός Λειτουργός της Γειτονιάς», το οποίο επεκτάθηκε σε παγκύπρια βάση. Πρόκειται για ένα συγχρηματοδοτούμενο πρόγραμμα που υλοποιείται σε στενή συνεργασία με τις τοπικές Αρχές και έχει ήδη αποφέρει απτά αποτελέσματα, ιδιαίτερα για τους ηλικιωμένους συμπολίτες μας που διαμένουν σε ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές. Μέσα από την άμεση παρουσία κοινωνικών λειτουργών στις κοινότητες και ενορίες διασφαλίζεται η έγκαιρη επικοινωνία, η παροχή στήριξης και η πρόληψη φαινομένων παραμέλησης ή/και κακοποίησης.
Ταυτόχρονα, ορόσημο για τη συνολική αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των ατόμων Τρίτης Ηλικίας αποτελεί και η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση που δρομολογείται εντός του 2026. Τελευταία φορά που έγινε ουσιαστική συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση στη χώρα μας ήταν το 1980.
Προχωρούμε με τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση με έναν και μοναδικό στόχο: να ενισχυθούν ουσιαστικά οι συντάξεις, ιδιαίτερα οι συντάξεις των χαμηλοσυνταξιούχων, γιατί γνωρίζω πάρα πολύ καλά ότι κάποιος δεν μπορεί να ανταποκριθεί με μια σύνταξη των 500 ή των 510 ευρώ. Άρα, βασικός στόχος της Κυβέρνησης –έχουμε ξεκινήσει την προεργασία και ευελπιστώ να προλάβουμε πριν η Βουλή ολοκληρώσει τις εργασίες της λόγω Βουλευτικών Εκλογών, διαφορετικά αμέσως μετά– είναι να προχωρήσουμε με τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση.
Πέραν των όσων προανέφερα, ιδιαίτερης σημασίας είναι τα προγράμματα κοινωνικής ενσωμάτωσης και δια βίου μάθησης. Δεν θέλουμε οι ηλικιωμένοι μας απλώς να έχουν έναν χώρο να μένουν. Πρέπει να υπάρχουν προγράμματα κοινωνικής ενσωμάτωσης, δια βίου μάθησης, και οι ηλικιωμένοι μας να ενθαρρύνονται να συμμετέχουν σε πολιτιστικές δραστηριότητες, εκπαιδευτικά προγράμματα, διαγενεακές δράσεις και τεχνολογική εκπαίδευση, προάγοντας έτσι την ενεργό συμμετοχή τους στην κοινωνία και αντιμετωπίζοντας φαινόμενα αποκλεισμού.
Επαναλαμβάνω, δεν περιοριζόμαστε σε λόγια και διακηρύξεις. Με πράξεις και συγκεκριμένες ενέργειες στεκόμαστε αρωγοί, συμπαραστάτες και συνεργάτες των πολιτών, προστατεύοντας τα δικαιώματα και την αξιοπρέπεια των ευάλωτων συμπολιτών μας.
Ενδεικτικά να αναφέρω ότι οι δαπάνες για το κοινωνικό κράτος πέρσι είχαν αύξηση 5% και το 2026 θα υπάρχει επιπλέον αύξηση 6,5% στις κοινωνικές δαπάνες, οι οποίες ανέρχονται περίπου στα 600 εκατομμύρια ευρώ.
Η Τρίτη Ηλικία σίγουρα δεν είναι περίοδος παθητικότητας. Είναι χρόνος ευκαιριών, δημιουργίας και συμμετοχής. Οι ηλικιωμένοι μας αξίζουν να ζουν με αξιοπρέπεια και να συνεχίσουν να συνεισφέρουν στην κοινωνία, να είναι ενεργά μέλη της κοινότητας, πάντα με αξιοπρέπεια.
Σήμερα, εγκαινιάζοντας αυτό το πρότυπο Κέντρο Ευγηρίας, τιμούμε όλους όσοι έχουν προσφέρει στη ζωή και στην κοινωνία μας. Και ταυτόχρονα, από πλευράς Κυβέρνησης, στέλνουμε ένα ξεκάθαρο μήνυμα ότι στεκόμαστε δίπλα στους πολίτες με ευαισθησία και ενσυναίσθηση, αντιλαμβανόμενη απόλυτα την ευθύνη μας έναντι των ηλικιωμένων.
Η Εθνική Στρατηγική για την Ενεργό Γήρανση, το σχετικό Σχέδιο Δράσης και όλες οι πρωτοβουλίες που προανέφερα, αποδεικνύουν ότι η Πολιτεία δεν αφήνει κανέναν πολίτη πίσω.
Κλείνω, λέγοντας ότι είναι πολύ σημαντικό να θυμόμαστε ότι η Τρίτη Ηλικία αφορά όλους μας, σήμερα τους ηλικιωμένους συμπολίτες μας, αύριο εμάς και τα παιδιά μας. Και για αυτό, η στήριξη, η προστασία και η ενίσχυση των ηλικιωμένων δεν είναι υπόθεση λίγων, αλλά μια συλλογική προσπάθεια. Το Δημοτικό Μέλαθρο Ευγηρίας «Ευανθία Πιερίδου» είναι σύμβολο αυτής της συλλογικότητας. Ένα φωτεινό παράδειγμα ανθρωποκεντρικής, κοινωνικά φιλελεύθερης και πραγματικά προνοιακής πολιτικής.»
