Ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος κ. Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης προέβη σήμερα Πέμπτη, 12 Μαρτίου 2026, στο Προεδρικό Μέγαρο, σε ενημέρωση των ΜΜΕ.
Στις δηλώσεις του αναφορικά με το θέμα του αφθώδους πυρετού, ο κ. Λετυμπιώτης είπε: «Ο Ευρωπαίος Επίτροπος για την Υγεία και την Καλή Μεταχείριση των Ζώων κ. Olivér Várhelyi θα βρίσκεται αύριο στην Κύπρο.
Το πρωί της επίσκεψης, ο Επίτροπος θα μεταβεί στο Κέντρο Συντονισμού «ZΗΝΩΝ» στο Αεροδρόμιο Λάρνακας, όπου θα συναντηθεί με την Υπουργό Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, καθώς και με εκπροσώπους επηρεαζόμενων κτηνοτροφικών μονάδων. Θα ακολουθήσουν συναντήσεις με εμπλεκόμενους φορείς, μεταξύ άλλων, αγροτικές οργανώσεις, εκπροσώπους παραγωγών, λειτουργούς αρμόδιων κρατικών Υπηρεσιών, ενώ αναμένονται και άλλες συναντήσεις του Επιτρόπου, λεπτομέρειες για τις οποίες θα δοθούν στη δημοσιότητα αργότερα.
Στη συνέχεια, ο Επίτροπος θα γίνει δεκτός από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, στο Προεδρικό Μέγαρο.»
Ερωτηθείς τι ακριβώς θα ζητήσουμε από τον αρμόδιο Επίτροπο και κληθείς να πει αν η Κυβέρνηση πιστεύει ότι έχει προβεί σε όλους τους σωστούς χειρισμούς μέχρι σήμερα, ο Εκπρόσωπος είπε: «Από την πρώτη στιγμή –και είναι καταγεγραμμένες όλες οι ενέργειες, στις οποίες προχώρησε η Κυβέρνηση– που εμφανίστηκε το πρώτο κρούσμα στις κατεχόμενες περιοχές μας ενεργοποιήθηκαν όλες οι διαδικασίες, πάντοτε σε στενό και διαρκή συντονισμό με τους θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Και είναι εδώ που θα πρέπει αυτό να καταστεί απόλυτα κατανοητό, ότι το να είσαι κράτος μέλος της ΕΕ, πέραν της στήριξης, της ενίσχυσης της αυτονόητης που και πολλές φορές απαιτούμε να έχουμε, συνεπάγεται διαδικασίες και υποχρεώσεις που θα πρέπει να ακολουθούμε.
Από την πρώτη στιγμή ήρθαν εμπειρογνώμονες από την ΕΕ στην Κυπριακή Δημοκρατία, τόσο μετά το πρώτο κρούσμα στις κατεχόμενες περιοχές μας όσο και μετά το πρώτο κρούσμα στη Λάρνακα. Ο ίδιος ο αρμόδιος Ευρωπαίος Επίτροπος έχει δηλώσει, και το παραθέτω αυτολεξεί, ότι είναι πολύ σημαντικό όλοι να ακολουθούν τους κανόνες που θεσπίζει η Κυβέρνηση, η οποία κάνει εξαιρετική δουλειά. Είναι δηλαδή σύμφωνα με όλα τα πρωτόκολλα και τις διαδικασίες της ΕΕ που έχουν ενεργοποιηθεί από την πρώτη στιγμή οι διαδικασίες.
Είμαστε ενώπιον μιας πρωτοφανούς κρίσης στον πρωτογενή τομέα. Στόχος μας παραμένει ο περιορισμός της διασποράς αυτού του ιού, ο οποίος έχει επηρεάσει πολλά κράτη στο παρελθόν. Θυμάστε και την κρίση στο Ηνωμένο Βασίλειο. Και είναι για αυτόν ακριβώς τον λόγο που πολλά κράτη μέλη, και όχι μόνο, έχουν θεσπίσει πολύ αυστηρούς κανονισμούς και πολύ αυστηρές πρόνοιες ιδιαίτερα για τον αφθώδη πυρετό και ιδιαίτερα για τις σχέσεις με κράτη, στα οποία υπάρχουν κρούσματα του αφθώδους πυρετού. Και είναι για αυτόν τον λόγο που είμαστε σε διαρκή επαφή μαζί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και θα παραμείνουμε σε διαρκή συντονισμό.
Αύριο, ο αρμόδιος Επίτροπος, κατόπιν επικοινωνίας του ίδιου του Προέδρου της Δημοκρατίας με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, θα επισκεφθεί εκ νέου τη χώρα μας, θα πραγματοποιήσει συναντήσεις, θα ακούσει τις απόψεις, τους προβληματισμούς και των επηρεαζόμενων, και όχι μόνο, και των αρμόδιων φορέων και άλλων και θα παρουσιάσει και ο ίδιος για ακόμη μια φορά ποιες είναι οι διαδικασίες που θα πρέπει να ακολουθηθούν, ποια είναι τα πρωτόκολλα, ποιες είναι οι δυνατότητες και να μου επιτρέψετε να πω και ποιος είναι ο κοινός στόχος.
Κοινός στόχος είναι να στηρίξουμε τον πρωτογενή τομέα, να στηρίξουμε τους επηρεαζόμενους. Σας θυμίζω ότι άμεσα έχει έρθει το πρώτο σχέδιο στήριξης των επηρεαζόμενων από τον αφθώδη πυρετό. Είχε εγκριθεί από το Υπουργικό Συμβούλιο σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.
Τις τελευταίες μέρες παρακολουθούμε τοποθετήσεις, εισηγήσεις και από οργανωμένους φορείς και από πολιτικές δυνάμεις, οι οποίες είτε καταμαρτυρούν άγνοια των πραγματικών γεγονότων, των πραγματικών δεδομένων, των διαδικασιών που πρέπει να ακολουθηθούν και των σημαντικών επιπτώσεων αν δεν ακολουθηθούν αυτές οι διαδικασίες. Αν δεν είναι άγνοια, οφείλουν να ξεκαθαρίσουν για ποιον λόγο τηρούν αυτή τη στάση σε ένα ζήτημα, το οποίο θα πρέπει και επιβάλλει να επιδείξουμε και υπευθυνότητα, αλλά και ειλικρίνεια σε αυτά που λέμε, αν πραγματικά μάς ενδιαφέρει η στήριξη αυτού του πολύ σημαντικού τομέα για τη χώρα μας.»
Σε ερώτηση τι ζητεί η Κυβέρνηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τι ήταν αυτό που ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας διαβεβαίωνε τους κτηνοτρόφους ότι θα ζητούσε από την Πρόεδρο της Επιτροπής όταν θα μιλούσε μαζί της, ο Εκπρόσωπος είπε: «Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας στη συνάντηση [με τους κτηνοτρόφους] είχε παρουσιάσει όλα τα δεδομένα που έχουμε ενώπιόν μας.
Επίσης, είχε πει ότι θα εξεταστούν όλα εκείνα τα περιθώρια που μπορούμε να έχουμε, σε σχέση πάντοτε με τους κανονισμούς και τις διαδικασίες της ΕΕ και χωρίς ποτέ να τεθεί σε κίνδυνο η εξαγωγική επάρκεια της χώρας μας, αλλά και η στήριξη του πρωτογενούς τομέα. Αυτό, το οποίο ζητούμε και αυτό, το οποίο πράττουμε είναι ο στενός συντονισμός μαζί με την Επιτροπή, η στήριξη σε όλα τα επίπεδα, είτε αυτό αφορά στην παροχή –που αυτό έχει ήδη συμβεί– εμβολίων, για να μπορέσει να προχωρήσει τάχιστα το εμβολιαστικό πρόγραμμα, όπως αυτό προνοείται, είτε αυτό αφορά στη στήριξη στην αποκατάσταση των ζωικών μονάδων, οι οποίες έχουν πληγεί, είτε αυτό αφορά στην όποια άλλη ενίσχυση ή διαδικασία που μπορεί να ακολουθηθεί, πάντοτε χωρίς να πληγεί ένας σημαντικός τομέας και η εξαγωγική επάρκεια της Κυπριακής Δημοκρατίας.»
Σε ερώτηση αν ο Πρόεδρος δεσμεύτηκε να ζητήσει τερματισμό της θανάτωσης υγιών ζώων, ο Εκπρόσωπος είπε: «Αυτό, το οποίο έχει πει ο Πρόεδρος στη βάση μιας διαβάθμισης των ζητημάτων που θα έθετε ενώπιον της Επιτροπής [είναι] να διευκρινιστεί, να διασταυρωθεί, να επιβεβαιωθεί η διαδικασία, η ευελιξία στη βάση πάντοτε των διαδικασιών και των πρωτοκόλλων της ΕΕ.»
Και πρόσθεσε: «Ο Πρόεδρος, αυτό που έχει δεσμευτεί και αυτό που έχει πράξει είναι σε ανώτατο επίπεδο, γιατί οι επαφές ήταν διαρκείς αυτή την περίοδο, να διερευνηθούν όλα τα περιθώρια που υπάρχουν στο πλαίσιο των κανονισμών και των διαδικασιών. Και εδώ, αν μου επιτρέπετε, θα επαναλάβω για ακόμη μια φορά ότι όταν απευθυνόμαστε σε αυτούς που έχουν επηρεαστεί, θα πρέπει να τους απευθυνόμαστε με ειλικρίνεια και με διαφάνεια. Θα πρέπει να γνωρίζουν όλοι και ο κυπριακός λαός ποιες είναι οι ενδεχόμενες επιπτώσεις όταν παραβιάζονται οι κανονισμοί και οι διαδικασίες της ΕΕ σε ένα τόσο σημαντικό ζήτημα, που ενδεχομένως να επηρεάσει και τη συμμετοχή ή την πλήρη συμμετοχή της χώρας μας ακόμη και στην ενιαία αγορά ή τις ενδεχόμενες μεγάλες τουριστικές επιπτώσεις που μπορούν να προκύψουν.»
Σε σχετική ερώτηση είπε: «Δεν μπορεί να υπάρξει εξαίρεση πρωτοκόλλου.»
Ερωτηθείς αν υπάρχουν περιθώρια ευελιξίας, για παράδειγμα να ζητηθεί ο τερματισμός θανατώσεων ζώων που είναι υγιή και σε παρατήρηση δημοσιογράφου ότι πρέπει η Κυβέρνηση, η οποία δέχεται κριτική, να μιλήσει καθαρά, ο Εκπρόσωπος είπε: «Αυτοί που θα πρέπει να τα πουν καθαρά είναι αυτοί που ασκούν την κριτική. Δεν είναι η Κυβέρνηση που επέλεξε ή ξεκίνησε την όποια αντιπαράθεση για αυτό το ζήτημα. Η Κυβέρνηση από την πρώτη στιγμή λειτουργεί με υπευθυνότητα και νηφαλιότητα, εφαρμόζοντας όλες εκείνες τις διαδικασίες και τα πρωτόκολλα της ΕΕ, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Έχουν κατ’ επανάληψη αναφερθεί και από την πρώτη στιγμή με έναν τρόπο πολύ διάφανο επικοινωνηθεί όλες οι δράσεις και οι ενέργειες που έχουμε λάβει, πάντοτε σε συντονισμό με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Έχει ήδη έρθει ο Ευρωπαίος Επίτροπος, θα έρθει και αύριο ξανά και ο ίδιος να συζητήσει με τους επηρεαζόμενους αυτό, το οποίο θα επαναλάβω με έναν τρόπο κατηγορηματικό. Θα πρέπει όταν ασκείται κριτική, αυτή να είναι υπεύθυνη και αυτή να εδράζεται στα πραγματικά γεγονότα, έχοντας απόλυτη επίγνωση του τι συνεπάγεται η όποια παραβίαση των κανονισμών της ΕΕ.»
Ερωτηθείς για τις ευθύνες της Κυβέρνησης στον αφθώδη πυρετό και τη λήψη μέτρων από την πρώτη μέρα κρουσμάτων στις κατεχόμενες περιοχές, ο Εκπρόσωπος είπε: «Οι μεθόδοι που ακολουθούν Κτηνιατρικές Υπηρεσίες είναι αυστηρά επιστημονικές και επιστημονικά έχουν λειτουργήσει.
Να σάς θυμίσω ότι 15 Δεκεμβρίου, όταν εντοπίστηκε το πρώτο κρούσμα στις κατεχόμενες περιοχές μας, ενισχύθηκαν οι έλεγχοι όλοι είτε από την Αστυνομία είτε από όλες τις αρμόδιες Αρχές κατά μήκος της γραμμής κατάπαυσης πυρός. Έχει γίνει εκτεταμένη ενημέρωση όλων των εμπλεκόμενων, έχουν γίνει σεμινάρια, έχουν σταλεί ενημερωτικά SMS, έχουν γίνει συναντήσεις.
Έχει αποσταλεί αίτημα στην ΕΕ στις 19 Δεκεμβρίου και έχουν έρθει εμπειρογνώμονες από την ΕΕ. Εφαρμόστηκαν όλα όσα είχαν προτείνει, δηλαδή έλεγχοι στα τρία χιλιόμετρα, ενημέρωση των κτηνοτρόφων. Αυτά σάς τα λέω επιγραμματικά, παρόλο που είχαν αναφερθεί και τις προηγούμενες μέρες πολλές φορές.
Έχουν γίνει έλεγχοι σε κτηνοτροφικές μονάδες εντός τριών χιλιομέτρων από την ακτίνα, βάσει των οδηγιών των εμπειρογνωμόνων, έγινε ελεγχόμενη μεταφορά του γάλακτος από όσες εκτροφές θα έπρεπε να είχαν γίνει, ενώ από τις 19 Φεβρουαρίου και μετά ο επιχειρησιακός συντονισμός είναι στο υψηλότατο επίπεδο που θα μπορούσε να είναι, με εμπλοκή όλων των εμπλεκόμενων Υπηρεσιών, με συνδρομή από την ΕΕ και πάλι, με εξασφάλιση των απαραίτητων εμβολίων και με έναρξη ενός εμβολιαστικού προγράμματος στον μέγιστο δυνατό βαθμό, όπου αυτό θα μπορούσε να εφαρμοστεί.
Άρα αυτό, το οποίο λέω είναι ότι είμαστε ανοιχτοί και πρόθυμοι σε κάθε πρόταση, σε κάθε εισήγηση που υπάρχει για την αποτελεσματική αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος, που όπως έχω πει έχει δυστυχώς ταλανίσει πολλά κράτη το προηγούμενο διάστημα. Είναι ένας ζωογόνος ιός, ο οποίος έχει μια ταχύτατη διασπορά και ο οποίος θα πρέπει να τύχει αποτελεσματικής αντιμετώπισης. Άρα, είμαστε ανοιχτοί σε κάθε πρόταση, σε κάθε εισήγηση, φτάνει αυτή να είναι ρεαλιστική, φτάνει αυτή να είναι υπεύθυνη και φτάνει αυτές οι προτάσεις να λαμβάνουν υπόψη τους όλα τα πραγματικά δεδομένα. Γιατί νομίζω αυτό που απαιτούν σήμερα οι επηρεαζόμενοι, αυτό που δικαιούνται σήμερα όσοι έχουν επηρεαστεί και όσοι δικαίως ανησυχούν είναι μια ειλικρινή, μια διάφανη, μια σοβαρή, μια υπεύθυνη στάση από όλους μας.»
