«Οι Μύθοι της Κύπρου» «ζωντανά» στη Λευκωσία
Εμβληματικές μορφές της κυπριακής παράδοσης βγαίνουν από τις αφηγήσεις του παρελθόντος και «ζωντανεύουν» μέσα από την πολυδιάστατη έκθεση του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών (ΓΤΠ) «Οι Μύθοι της Κύπρου», η οποία εγκαινιάστηκε σήμερα Δευτέρα, 2 Φεβρουαρίου 2026,
στη μεσαιωνική αίθουσα Καστελιώτισσα στη Λευκωσία.Ο ιστορικός αυτός χώρος έχει μετατραπεί σε ένα διαδραστικό περιβάλλον, όπου η λαϊκή φαντασία συναντά τη σύγχρονη τεχνολογία, προσφέροντας μια βιωματική εμπειρία για όλες τις ηλικίες.
Τα εγκαίνια τέλεσε η Πρώτη Κυρία Φιλίππα Καρσερά Χριστοδουλίδη.
Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους η Υφυπουργός Πολιτισμού δρ Βασιλική Κασσιανίδου, η Υφυπουργός Κοινωνικής Πρόνοιας κα Κλέα Χατζηστεφάνου Παπαέλληνα, ο Πρόεδρος του Επαρχιακού Οργανισμού Αυτοδιοίκησης Λευκωσίας κ. Κωνσταντίνος Γιωρκάτζης, ο Δήμαρχος Λευκωσίας κ. Χαράλαμπος Προύντζος και ο Καθηγητής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου της Σιένα, στην Ιταλία, με πεδίο έρευνας την Κύπρο και το Αιγαίο κ. Luca Bombardieri. Στην εκδήλωση παρευρέθηκε επίσης ο Χαμπής Τσαγγάρης, εμβληματική μορφή της σύγχρονης κυπριακής χαρακτικής, καθώς και πλήθος κόσμου.
Καλωσορίζοντας τους προσκεκλημένους, η Διευθύντρια του ΓΤΠ κα Αλίκη Στυλιανού ανέφερε ότι «Οι Μύθοι της Κύπρου» προέκυψαν μέσα από την αναζήτηση από το ΓΤΠ ενός νέου τρόπου επικοινωνίας και ουσιαστικής σύνδεσης με το κοινό, μέσω της παγκόσμιας γλώσσας της Μυθολογίας.
Στο πλαίσιο αυτό, επισήμανε ότι η προσέγγιση των μύθων στηρίχθηκε στην ομηρική έννοια του μύθου ως λόγου, γνώμης και συμβουλής, και όχι απλώς ως αφηγήματος φαντασίας. Μέσα από αυτή τη διαδικασία οι μύθοι αναδεικνύονται ως ανεξάντλητη πηγή σοφίας, καθώς αποτυπώνουν την ψυχή των ανθρώπων που έζησαν και δημιούργησαν στην Κύπρο και αποτελούν ζωντανό στοιχείο της πολιτιστικής ταυτότητας του τόπου.
Η κα Στυλιανού εξέφρασε θερμές ευχαριστίες προς την Πρώτη Κυρία, η οποία είχε θέσει υπό την αιγίδα της την πρώτη προβολή της σειράς ταινιών του ΓΤΠ «Οι Μύθοι της Κύπρου» τον Οκτώβριο του 2024 στο Δημοτικό Θέατρο Λευκωσίας. Τόνισε ότι η διαχρονική στήριξή της αποτέλεσε ουσιαστική ώθηση για τη συνέχιση της δημιουργικής προσπάθειας.
Εξέφρασε επίσης την ευγνωμοσύνη της προς το προσωπικό του ΓΤΠ, τους συντελεστές της παραγωγής και όλους όσοι συνέβαλαν στην εκδήλωση. Ιδιαίτερη μνεία έκανε στον χαράκτη Χαμπή Τσαγγάρη για τη μοναδική εικαστική απόδοση των καλικάντζαρων.
Η κα Στυλιανού αναφέρθηκε επίσης στον καθηγητή Bombardieri, σημειώνοντας ότι η παρουσίαση της σειράς στο Πανεπιστήμιο της Σιένα τον Μάρτιο του 2025, στο πλαίσιο εκδήλωσης υπογραφής συμφωνίας μεταξύ του ΓΤΠ και του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου της Σιένα, αποτέλεσε την πρώτη διεθνή επαφή των «Μύθων της Κύπρου» και οδήγησε σε στενή επιστημονική συνεργασία.
Στον χαιρετισμό της, η Πρώτη Κυρία Φιλίππα Καρσερά Χριστοδουλίδη εξέφρασε τη χαρά της για την παρουσία της στα εγκαίνια της έκθεσης «Οι Μύθοι της Κύπρου» και την εκτίμησή της για την πορεία της πρωτοβουλίας του ΓΤΠ, η οποία, όπως είπε, εξελίχθηκε σε ένα πολυδιάστατο έργο που ταξίδεψε διεθνώς και ανέδειξε την Κύπρο στον παγκόσμιο πολιτιστικό χάρτη. Τόνισε ότι η έκθεση δίνει νέα ζωή στους μύθους μέσα από εικαστικές αναπαραστάσεις, τρισδιάστατες κατασκευές και εικονική πραγματικότητα, γεφυρώνοντας το παρελθόν με τις τεχνολογικές δυνατότητες του παρόντος και καθιστώντας τα μηνύματά τους προσιτά ιδιαίτερα στους νέους.
Υπογράμμισε ότι οι μύθοι αποτελούν διαχρονικά καθρέφτη της ανθρώπινης σκέψης και έναν από τους πρώτους τρόπους, με τους οποίους ο άνθρωπος επιχείρησε να εξηγήσει τα μεγάλα ερωτήματα της ύπαρξης, μεταδίδοντας γνώση, εμπειρία, σοφία και φαντασία από γενιά σε γενιά. Επισήμανε πως ειδικά στην Κύπρο οι μύθοι και οι θρύλοι είναι άρρηκτα δεμένοι με την ιστορία, τις μνήμες και τις εμπειρίες του λαού, επηρεασμένοι από τον ελληνικό πολιτισμό, τη χριστιανική παράδοση και την ιστορία του νησιού.
Καταλήγοντας, σημείωσε ότι οι μύθοι παραμένουν ζωντανοί, επειδή φωτίζουν αλήθειες που δύσκολα εκφράζονται αλλιώς, και συνεχίζουν να εμπνέουν σκέψη και δημιουργία. Τόνισε τη σημασία στήριξης τέτοιων πρωτοβουλιών, επισημαίνοντας ότι όταν η τέχνη συναντά την τεχνολογία, ανοίγονται νέοι δρόμοι για τη διατήρηση της πολιτισμικής κληρονομιάς ως ζωντανής δημιουργικής δύναμης. Εξέφρασε, τέλος, θερμά συγχαρητήρια στους δημιουργούς και ευχαριστίες προς το ΓΤΠ και τους συνεργάτες του, ευχόμενη η πορεία των Μύθων να συνεχιστεί με επιτυχία εντός και εκτός Κύπρου.
Από πλευράς του, ο καθηγητής Bombardieri ανέφερε ότι στον πυρήνα της έκθεσης «Οι Μύθοι της Κύπρου» βρίσκεται η ιδέα πως οι μύθοι δεν αποτελούν απλώς αρχαίες αφηγήσεις, αλλά ζωντανές ιστορίες που ενώνουν γενιές, μεταδίδουν αξίες και συμβάλλουν στη διαμόρφωση της πολιτισμικής ταυτότητας.
Τόνισε ότι η έκθεση λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στην παράδοση και το παρόν. Μια παρόμοια «γέφυρα», σημείωσε, συνδέει την Κύπρο με την Ιταλία μέσα από τη Μεσόγειο, η οποία ιστορικά δεν χώριζε τους λαούς, αλλά τους ένωνε. «Η Ιταλία κοιτά την Κύπρο και αναγνωρίζει τον εαυτό της», είπε χαρακτηριστικά.
Ο καθηγητής Bombardieri υπέδειξε ότι αυτή η σχέση αποτυπώνεται και στη μακροχρόνια αρχαιολογική έρευνα ιταλικής ομάδας στην Κύπρο, ως ένδειξη της διαρκούς δέσμευσης για τη μελέτη και ανάδειξη της ιστορίας του νησιού. Τέλος, κατέληξε λέγοντας ότι οι μεσογειακοί μύθοι, παρότι μεταμορφώνονται μέσα στον χρόνο, συνεχίζουν να μιλούν μια κοινή γλώσσα για όλους τους λαούς της περιοχής.
Η τελετή εγκαινίων ολοκληρώθηκε με μια μουσική ερμηνεία από την εθνομουσικολόγο Νικολέττα Δημητρίου.
Από τη σειρά ταινιών στην εκθεσιακή εμπειρία
Κεντρικό στοιχείο της έκθεσης είναι οι τρισδιάστατες κατασκευές και τα μοντέλα μυθικών μορφών της κυπριακής παράδοσης. Οι επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να βρεθούν «πρόσωπο με πρόσωπο» με φιγούρες όπως ο Διγενής, η Σιερόλοττα, οι Καλικάντζαροι και η Ρήγαινα. Μορφές που για αιώνες επιβίωναν μόνο μέσα από προφορικές ιστορίες και λαϊκές δοξασίες αποκτούν τώρα οπτική και χωρική υπόσταση, γεφυρώνοντας τη μνήμη με το παρόν.
Παράλληλα, η χρήση της εικονικής πραγματικότητας (VR) ενισχύει τον βιωματικό χαρακτήρα της εμπειρίας. Ο επισκέπτης δεν περιορίζεται στον ρόλο του παρατηρητή, αλλά εισέρχεται στο αφηγηματικό περιβάλλον, βιώνοντας την ατμόσφαιρα και τη συμβολική δύναμη των μύθων.
Η έκθεση αποτελεί συνέχεια της σειράς ταινιών μικρού μήκους «Οι Μύθοι της Κύπρου», επίσης παραγωγής ΓΤΠ. Η σειρά, διαθέσιμη διαδικτυακά από το 2025, περιλαμβάνει δεκατέσσερις ιστορίες επιλεγμένες από τον πλούτο της κυπριακής λαογραφίας και συνδυάζει την κινηματογραφική αφήγηση με στοιχεία κινουμένων σχεδίων.
Πίσω από το δημιουργικό εγχείρημα, το οποίο φέρει τη σκηνοθετική υπογραφή του Μάρκου Κάσσινου, βρίσκονται, μεταξύ άλλων, ο ερευνητής, συγγραφέας και παρουσιαστής Ιωσήφ Χατζηκυριάκος, η ανθρωπολόγος Ιωάννα Παντελή και ο σχεδιαστής κινουμένων σχεδίων Ιωάννης Φιλιαστίδης. Στόχος τους ήταν η διατήρηση και η ανάδειξη της πολιτισμικής κληρονομιάς μέσα από μια σύγχρονη, προσιτή και οπτικά ελκυστική προσέγγιση.
Πέρα από το θεαματικό της στοιχείο, η διοργάνωση υπογραμμίζει τη δύναμη της αφήγησης των Μύθων ως μέσου σύνδεσης σε μια εποχή υπερπληροφόρησης και κατακερματισμού.
Η έκθεση «Οι Μύθοι της Κύπρου/Myths and Tales of Cyprus» είναι ανοικτή στο κοινό από τις 17 Ιανουαρίου έως τις 25 Φεβρουαρίου 2026 στην Καστελιώτισσα, στην οδό Αγίου Μάρωνα, στην περιοχή της Πύλης Πάφου, στη Λευκωσία. Οι ώρες λειτουργίας είναι Τετάρτη και Παρασκευή από τις 16:00 έως τις 19:30 και Σάββατο και Κυριακή από τις 10:00 έως τις 13:00. Για πληροφορίες το κοινό μπορεί να επικοινωνεί στο τηλέφωνο +357 22 865889.
(ΛΓ/ΝΖ)
