Καθήκον ιερό, που προέρχεται από τη
συναίσθηση του ιστορικού μας χρέους, μάς οδήγησε σήμερα εδώ, στον ιερό
ναό Αγίου Ραφαήλ στον Παχύαμμο, για το ετήσιο μνημόσυνο των πεσόντων της
Τηλλυρίας τον Αύγουστο του 1964.
Αποδίδουμε τον οφειλόμενο φόρο τιμής σε όσους έδωσαν τη ζωή τους υπερασπιζόμενοι την «πατρώα γη» και τιμητικά μνημονεύουμε τα αθώα θύματα της τουρκικής στρατιωτικής επέμβασης στην περιοχή.
Το 1960 η νεοσύστατη τότε Κυπριακή Δημοκρατία ξεκινούσε την ιστορική της διαδρομή στη βάση των συμφωνιών Ζυρίχης – Λονδίνου, δημιουργώντας προσδοκίες αρμονικής συνύπαρξης των κατοίκων του νησιού. Οι ισορροπίες όμως που δημιουργήθηκαν διαταράχθηκαν σύντομα.
Η δημιουργία τουρκικού θύλακα στην περιοχή της Τηλλυρίας, ο οποίος είχε ως βάση τα παραθαλάσσια χωριά Κόκκινα και Μανσούρα, αποτελούσε ουσιαστικά προγεφύρωμα της Τουρκίας στην Κύπρο, αφού της έδινε τη δυνατότητα να αποστέλλει, μέσω άμεσης θαλάσσιας σύνδεσης, πολεμικό υλικό και άνδρες στο νησί.
Ο κίνδυνος για επέκταση του θύλακα ήταν άμεσος και οι τουρκικές προκλήσεις εμφανείς και συνεχείς από τον Δεκέμβριο του 1963. Οι Τούρκοι επεξέτειναν το προγεφύρωμά τους θέτοντας υπό τον έλεγχό τους μεγαλύτερη έκταση και οδικές αρτηρίες που χρησιμοποιούσαν οι κάτοικοι της περιοχής Παχυάμμου. Γι’ αυτό τέθηκε επιτακτικά θέμα ασφάλειας των Ελληνοκυπρίων της περιοχής. Η Εθνική Φρουρά και μαζί της πολλοί εθελοντές προσπάθησαν να εξουδετερώσουν τον ισχυρό θύλακα Μανσούρας – Κοκκίνων και πολέμησαν ηρωικά για να ματαιώσουν τα σχέδια των Τούρκων. Ενώ η μαχητικότητα και ο ηρωισμός των υπερασπιστών της Τηλλυρίας έστελνε ενθαρρυντικά μηνύματα και οι Τούρκοι άρχισαν να υποχωρούν, η Τουρκία με την πολεμική της αεροπορία βομβάρδισε ολόκληρη την περιοχή, από τον Ξερό μέχρι τον Πύργο. Χρησιμοποιώντας σύγχρονο για την εποχή οπλισμό και αμερικανικές βόμβες ναπάλμ, η Τουρκία πλήττει θέσεις της Εθνικής Φρουράς και κατοικημένες περιοχές. Τα σφοδρά πυρά και οι αλλεπάλληλες εμπρηστικές εκρήξεις επιφέρουν καταστροφικές συνέπειες τόσο στις κατοικημένες περιοχές όσο και στο μοναδικό φυσικό περιβάλλον της περιοχής. Η τουρκική αεροπορία κτυπά την Πόλη Χρυσοχούς, τα χωριά Γιαλιά, Λίμνη, Παχύαμμο και Πωμό. Στη συνέχεια, επιτίθεται εναντίον των χωριών Πύργου και Γουδίου. Από τις επιθέσεις δεν γλίτωσαν ούτε σχολεία, ούτε εκκλησίες αλλά ούτε και το νοσοκομείο του Παχύαμμου, το οποίο έφερε τα διακριτικά σήματα του Ερυθρού Σταυρού.
Περισσότεροι από 50 Ελληνοκύπριοι, ανάμεσα στους οποίους και αρκετοί άμαχοι, βρήκαν τραγικό θάνατο, ενώ εκατοντάδες τραυματίστηκαν. Η καταστροφή σημάδεψε την αγία γη της Τηλλυρίας από άκρη σε άκρη.
Φίλες και φίλοι,
Πενήντα χρόνια μετά τους βομβαρδισμούς στην Τηλλυρία, μεγάλο μέρος της πατρίδας μας βρίσκεται ακόμα υπό το βάρος της τουρκικής κατοχής, με χιλιάδες πολίτες της να είναι πρόσφυγες στην ίδια τους την πατρίδα και όλοι να στερούμαστε βασικές ελευθερίες και ανθρώπινα δικαιώματα. Νιώθουμε να μας βαραίνουν οι θυσίες των ηρώων μας και του λαού μας, ο οποίος σήμερα δοκιμάζεται εξαιτίας και της οικονομικής κρίσης. Χρέος μας είναι να μη λυγίσουμε, αλλά να μείνουμε όρθιοι και να συνεχίσουμε τον αγώνα για την ελευθερία και την ευημερία του τόπου μας.
Επιδίωξή μας είναι, μέσα από την ειρηνική διαδικασία των διαπραγματεύσεων, να επιτύχουμε μια δίκαιη και βιώσιμη λύση στο εθνικό μας πρόβλημα, που να διασφαλίζει την ιστορική συνέχεια του λαού μας στη γη των πατέρων του. Θέλουμε μια ειρηνική και ευημερούσα πατρίδα, με πολιτική και οικονομική σταθερότητα, με διασφαλισμένες τις ελευθερίες και τα δικαιώματα για όλους τους νόμιμους κατοίκους της. Μια Κύπρο που να αξιοποιεί την ευρωπαϊκή της ταυτότητα και να προωθεί την πρόοδο σε όλους τους τομείς ανάπτυξης. Επιθυμούμε να διαμορφώσουμε τις συνθήκες εκείνες, που θα καταστήσουν τον τόπο μας κέντρο, στο οποίο οι τέχνες, τα γράμματα, οι επιστήμες, η καινοτομία και η επιχειρηματικότητα να ευδοκιμούν συμβάλλοντας στην αειφόρο ανάπτυξη και την πρόοδο.
Εργαζόμαστε μεθοδικά για να αναδείξουμε και να αξιοποιήσουμε, προς την κατεύθυνση λύσης του εθνικού μας προβλήματος, την αναβαθμισμένη γεωπολιτική σημασία της πατρίδας μας και το γεγονός ότι μπορεί να αποτελέσει παράγοντα σταθερότητας στην ευαίσθητη, αλλά και ταλαιπωρημένη από τις συνεχείς διαμάχες, ευρύτερη περιοχή.
Για την επίτευξη των στόχων μας, πέρα από το διεθνές δίκαιο, έχουμε ως στηρίγματα τις παρακαταθήκες των ηρώων μας, τις θυσίες του λαού μας, την ιστορία και την παράδοσή μας με τις διαχρονικές της αξίες, τις οποίες πρέπει να μεταλαμπαδεύσουμε στα παιδιά μας, στις επερχόμενες γενιές.
Μνημονεύοντας λοιπόν τη θυσία των τιμώμενων νεκρών της μαρτυρικής Τηλλυρίας, ας συνεχίσουμε μονοιασμένοι τον αγώνα για απελευθέρωση και επανένωση του νησιού μας.
Ας είναι αιωνία η μνήμη των πεσόντων υπέρ πατρίδος στα ιερά χώματα της Αγίας Τηλλυρίας.
