«Μόνο με την καρδιά βλέπεις καλά. Την ουσία δεν τη βλέπουν τα μάτια», μας θυμίζει η αλεπού στη συνάντησή της με τον Μικρό Πρίγκιπα, στο βιβλίο του Antoine de Saint-Exupéry.
Στο σημείο αυτό, η αλεπού εξηγεί τι σημαίνει να δημιουργείς έναν πραγματικό δεσμό με κάποιον. Του μιλά για την εμπιστοσύνη, τη φροντίδα και τον χρόνο που χρειάζεται, για να γνωρίσουμε ουσιαστικά έναν άλλον άνθρωπο. Πως η αξία κάποιου βρίσκεται στη μοναδικότητά του και στην αγάπη που του προσφέρουμε.
Η φράση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν μιλάμε για τα παιδιά μας. Μας θυμίζει πόσο σημαντικό είναι να αναγνωρίζουμε ότι πίσω από κάθε παιδί υπάρχει ένας ξεχωριστός άνθρωπος, με τη δική του φωνή, τις δικές του ανάγκες και τα δικά του όνειρα. Ο σεβασμός στα δικαιώματα των παιδιών αρχίζει όταν τους δίνουμε χώρο να ακουστούν και φροντίζουμε ώστε η φωνή τους να έχει πραγματική σημασία.
Γιατί τα παιδιά είναι το μέλλον μας και το παρόν μας. Και έχουν κάθε δικαίωμα να συμμετέχουν, να εκφράζονται και να συμβάλλουν στη διαμόρφωσή του! Έχουν δικαίωμα στην ασφάλεια και στην ευημερία. Εμείς έχουμε υποχρέωση να τους τα παρέχουμε.
Η σημερινή ημέρα είναι αφιερωμένη σε εσάς, στα παιδιά. Και θέλω να ξεκινήσω απευθυνόμενη πρώτα σε εσάς, γιατί είστε οι πραγματικοί πρωταγωνιστές.
Και να θέσω ένα ερώτημα: Μπορεί ένα παιδί να αλλάξει τον κόσμο;
Ίσως κάποιοι να πιστεύουν ότι πρέπει πρώτα να μεγαλώσετε, να αποκτήσετε δύναμη ή εξουσία. Η αλήθεια, όμως, είναι διαφορετική. Ένα παιδί μπορεί να κάνει τη διαφορά όταν βρίσκει το θάρρος να μιλήσει για κάτι που θεωρεί άδικο, όταν υπερασπίζεται έναν συμμαθητή του που δέχεται εκφοβισμό, όταν δεν μένει αδιάφορο μπροστά στον αποκλεισμό. Γι’ αυτό είναι τόσο σημαντικό να γνωρίζετε τα δικαιώματά σας.
Έχετε δική σας σκέψη, συναισθήματα και πολλές φορές καλύτερη αίσθηση δικαιοσύνης από εμάς τους ενήλικες. Χρειάζεστε χώρο να εξερευνάτε, να εκφράζεστε και να ανακαλύπτετε τον κόσμο. Η παιδική ηλικία δεν είναι απλώς μια προετοιμασία για την ενήλικη ζωή· είναι μια αυτόνομη, πολύτιμη περίοδος που αξίζει προστασία, ελευθερία και σεβασμό.
Και αυτό ακριβώς σημαίνει να είσαι υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Δεν χρειάζεται να κάνεις κάτι εντυπωσιακό ή μεγάλο. Χρειάζεται να αναγνωρίζεις το σωστό, να σέβεσαι τον άλλον και να βρίσκεις τη δύναμη να υπερασπίζεσαι όσα έχουν πραγματική σημασία.
Κανένα παιδί δεν πρέπει να αισθάνεται ότι η φωνή του δεν έχει αξία. Κανένα παιδί δεν πρέπει να πιστεύει ότι είναι λιγότερο σημαντικό εξαιτίας της καταγωγής του, της ιδιαιτερότητάς του, της γλώσσας που μιλά ή των συνθηκών, μέσα στις οποίες μεγαλώνει.
Όταν μιλάμε για τα δικαιώματά σας, θέλουμε να νιώθετε ότι μπορείτε να μιλήσετε, να ρωτήσετε, να διαφωνήσετε με σεβασμό και να προτείνετε λύσεις. Στο σχολείο, στο διάλειμμα, στην παρέα, μια μικρή πράξη καλοσύνης και αποδοχής προς ένα παιδί που νιώθει μόνο του ή διαφορετικό μπορεί να αλλάξει ολόκληρο τον κόσμο του.
Η υπεράσπιση των δικαιωμάτων, όμως, είναι πάνω απ’ όλα ευθύνη της Πολιτείας. Οφείλουμε να μετατρέπουμε τις φωνές σας σε ουσιαστικές πολιτικές και πράξεις.
Σε αυτή την κατεύθυνση, ως Κυβέρνηση υλοποιούμε ήδη συγκεκριμένες δράσεις που αγγίζουν την καθημερινότητά σας:
- Στην Εκπαίδευση: Προχωρούμε με το ολοήμερο σχολείο και τον εκσυγχρονισμό των αναλυτικών προγραμμάτων, ώστε να σας βοηθήσουμε να αναπτύξετε εκείνες τις δεξιότητες που χρειάζεστε για να αντιμετωπίσετε το μέλλον.
- Στην Ψυχική Υγεία: Ενισχύουμε τις υπηρεσίες ψυχολογικής στήριξης στα σχολεία μας, γιατί η συναισθηματική σας ασφάλεια αποτελεί προτεραιότητα.
- Στην Προστασία: Δημιουργούμε ένα ισχυρό, εθνικό δίκτυο προστασίας των παιδιών από κάθε μορφή βίας και εκμετάλλευσης, ενώ παράλληλα στηρίζουμε έμπρακτα τις μονογονεϊκές και πολύτεκνες οικογένειες, για να μη στερηθεί κανένα παιδί τα απαραίτητα.
- Στη Συμπερίληψη: Σχεδιάζουμε προσβάσιμους χώρους παιχνιδιού και άθλησης για παιδιά με αναπηρίες, γιατί το παιχνίδι και η χαρά ανήκουν σε όλους εξίσου.
- Στην ορθή χρήση και προστασία στο Διαδίκτυο και στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης: Υλοποιούμε ένα Σχέδιο Δράσης με στόχο την ενίσχυση της ψηφιακής σας παιδείας, την καλλιέργεια υπεύθυνης και ασφαλούς διαδικτυακής συμπεριφοράς και την προστασία σας από τους κινδύνους του ψηφιακού κόσμου, ώστε να μπορείτε να αξιοποιείτε τις δυνατότητες της τεχνολογίας με γνώση, κριτική σκέψη και ασφάλεια.
Θα ήθελα σε αυτό το σημείο να συγχαρώ θερμά την Επίτροπο Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, φίλη Έλενα, καθώς και όλους όσοι εργάζονται καθημερινά γι’ αυτόν τον σκοπό –γονείς, εκπαιδευτικούς, επαγγελματίες διαφόρων ειδικοτήτων, φορείς και εθελοντές. Ιδιαίτερα συγχαρητήρια αξίζουν σε κάθε παιδί που επιλέγει να συμμετέχει ενεργά και να εκφράζεται.
Μέσα από τον ρόλο μου ως Υφυπουργός παρά τω Προέδρω, αλλά πάνω απ’ όλα ως μητέρα δύο παιδιών, προσπαθώ κάθε μέρα με τη δουλειά μου να δημιουργούμε όλοι μαζί μια Κύπρο όπου κανένα παιδί δεν θα αισθάνεται αόρατο, κανένα δεν θα φοβάται να μιλήσει και κανένα δεν θα πιστεύει ότι τα όνειρά του αξίζουν λιγότερο.
Συνεχίστε να ονειρεύεστε, να δημιουργείτε, να ανοίγετε νέες πόρτες. Να πολεμάτε για το δίκαιο και για ό,τι σας ανήκει. Και σας ανήκει το μέλλον δικαιωματικά.
Κλείνοντας, θα ήθελα να κρατήσετε μαζί σας τρεις απλές σκέψεις για το ταξίδι της ζωής:
- Η φωνή σας έχει δύναμη: Μη φοβάστε να μιλάτε για όσα σας απασχολούν.
- Ο σεβασμός είναι αμοιβαίος: Ο κόσμος γίνεται καλύτερος όταν νοιαζόμαστε για όποιον βρίσκεται δίπλα μας.
- Δεν είστε μόνοι: Η οικογένεια σας, οι δάσκαλοι και η Πολιτεία είμαστε εδώ, για να σας στηρίζουμε.
Όπως έγραψε και ο Saint-Exupéry: «Όλοι οι μεγάλοι ήταν κάποτε παιδιά».
