Θα ήθελα να σάς ευχαριστήσω θερμά για την πρόσκληση να βρίσκομαι σήμερα μαζί σας, εκ μέρους του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Νίκου Χριστοδουλίδη, για να τιμήσουμε δύο μεγάλες επετείους του ελληνισμού: την 25η Μαρτίου 1821 και την 1η Απριλίου 1955. Δύο επετείους που τις ενώνει ένα κοινό ιδανικό: ο αγώνας για ελευθερία.
Οι μορφές του 1821, οι θυσίες και οι θρύλοι του αγώνα εκείνου, αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για τους αγωνιστές της ΕΟΚΑ. Το μήνυμα της ελευθερίας, που γεννήθηκε στα βουνά της Ρούμελης και της Πελοποννήσου, παραμένει ζωντανό στις καρδιές όλου του Ελληνισμού.
Ο πόθος αυτός της ελευθερίας, ξεκίνησε από εδώ, την ηρωομάνα Χλώρακα. Σήμερα μια πολυσύχναστη τουριστική περιοχή, όμως, την περίοδο του απελευθερωτικού αγώνα, ένας τόπος μοναχικός. Γι’ αυτό και επιλέχθηκε για τη μυστική άφιξη του Διγενή και την παραλαβή των πρώτων φορτίων οπλισμού.
Η επίσημη έναρξη του αγώνα, την 1η Απριλίου του 1955, γέννησε την ελπίδα για ελευθερία σε όλο τον κυπριακό λαό. Η τετραετία που ακολούθησε γράφτηκε στην ιστορία για τον ηρωισμό, την αυτοθυσία και το μεγαλείο των αγωνιστών μας.
Ο αγώνας που διεξήγαγαν δεν ήταν εύκολος. Ήταν ένας αγώνας γεμάτος θυσίες, αυταπάρνηση και ηρωισμό. Νέοι άνθρωποι, μαθητές, εργάτες, αγρότες, άνθρωποι απλοί με μεγάλο σθένος και αγάπη για την πατρίδα αποφάσισαν να θέσουν το κοινό καλό πάνω από το προσωπικό τους συμφέρον. Η κυπριακή γη ποτίστηκε με το αίμα ηρώων.
Οι ήρωες δεν ανήκουν μόνο στο παρελθόν. Ανήκουν και στο παρόν και στο μέλλον μας, γιατί αποτελούν πυξίδα αξιών για τις επόμενες γενιές. Μάς διδάσκουν ότι η ελευθερία δεν είναι δεδομένη, αλλά κατακτάται και διαφυλάσσεται με ευθύνη, ενότητα και συλλογική προσπάθεια.
Ο απελευθερωτικός αγώνας της ΕΟΚΑ δεν ήταν ένα μεμονωμένο ιστορικό γεγονός. Ήταν η φυσική συνέχεια των αγώνων του ελληνισμού για ελευθερία. Μια συνέχεια του ίδιου οράματος, της ίδιας πίστης και της ίδιας αποφασιστικότητας, που ενώνει το 1821 με το 1955. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε, που τον περασμένο Νοέμβριο, ο ίδιος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας τέλεσε τα εγκαίνια του «Μουσείου Ελευθερίας» του Απελευθερωτικού Αγώνα της ΕΟΚΑ, εδώ στη Χλώρακα. Ένα μουσείο, το οποίο αποτελεί εστία γνώσης και μετάδοσης της Ιστορίας της πατρίδας μας, ειδικότερα στη νέα γενιά, και ειδικότερα στους αυριανούς πολίτες της χώρας μας.
Η Επανάσταση του 1821 ήταν η έκφραση μιας βαθιάς ανάγκης για ελευθερία και αυτοδιάθεση, μιας συλλογικής απόφασης ενός λαού να σηκωθεί όρθιος και να διεκδικήσει το μέλλον του. Σε κάθε γωνιά της Ελλάδας ανέβλυσαν μορφές που έγραψαν ιστορία με τη δράση και το παράδειγμά τους. Τα χρόνια εκείνα σφραγίστηκαν από στιγμές που έμειναν βαθιά χαραγμένες στη συλλογική μνήμη του ελληνισμού.
Η 25η Μαρτίου, όμως, δεν αποτελεί μόνο σύμβολο εθνικής παλιγγενεσίας, αλλά και μια από τις σημαντικότερες θρησκευτικές εορτές της Ορθοδοξίας, τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου. Την ημέρα αυτή τιμάται το χαρμόσυνο μήνυμα της γέννησης του Χριστού, το μήνυμα της ελπίδας, της πίστης και της σωτηρίας του ανθρώπου. Δεν είναι τυχαίο ότι οι πρόγονοί μας επέλεξαν αυτήν τη μέρα, για να υψώσουν το λάβαρο της Επανάστασης. Πίστη και πατρίδα συμπορεύτηκαν, ενισχύοντας το φρόνημα και τη δύναμη των αγωνιστών. Η πνευματική αυτή διάσταση υπενθυμίζει ότι οι μεγάλοι αγώνες του ελληνισμού δεν στηρίχθηκαν μόνο στη δύναμη των όπλων, αλλά και στην ακλόνητη πίστη, σε αξίες και ιδανικά που διατηρούνται ζωντανά, μέχρι σήμερα.
Κυρίες και κύριοι,
Η Κύπρος εξακολουθεί να ζει με τις πληγές της δικής της ιστορίας, ως το μόνο ημικατεχόμενο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), με πρόσφυγες, εγκλωβισμένους και αγνοούμενους. Και δεν ζητάμε τίποτε περισσότερο από αυτό που δικαιούμαστε: ελευθερία, ασφάλεια και σεβασμό στο διεθνές δίκαιο.
Παρά τα προβλήματα και τα εμπόδια, παραμένουμε επικεντρωμένοι στον στόχο της επανέναρξης των συνομιλιών για συνολική επίλυση του Κυπριακού. Η προσήλωση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, όπως εκφράστηκε και στην πρόσφατή του συνάντηση με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, μάς ενθαρρύνει να εντατικοποιήσουμε ακόμη περισσότερο την προσπάθειά μας και να αξιοποιήσουμε κάθε διαπραγματευτική δυνατότητα, ώστε να τερματίσουμε το απαράδεκτο στάτους κβο.
Η γεωγραφία έταξε τη χώρα μας να βρίσκεται σε μια περιοχή ιδιαίτερης γεωπολιτικής σημασίας, με πολλές ευκαιρίες και προκλήσεις, όπως η κρίση που καλούμαστε να διαχειριστούμε σήμερα. Η Κυπριακή Δημοκρατία αξιοποιεί την ευρωπαϊκή της ιδιότητα, τις άριστες διπλωματικές σχέσεις με όλα τα γειτονικά κράτη και, βεβαίως, τις συνέργειες που έχει αναπτύξει με διάφορα ευρωπαϊκά και τρίτα κράτη, βρισκόμενη πάντα ως μέρος της λύσης και ποτέ ως μέρος του προβλήματος, ώστε να διαχειριστεί την κατάσταση πιο αποτελεσματικά.
Τα έπη του 1821 και του 1955 μπορούν και πρέπει να λειτουργούν ως πηγή θάρρους, ελπίδας και δύναμης, για να υπερασπιζόμαστε το δίκαιο, τη σταθερότητα και την ελευθερία. Αυτός ο διεκδικητικός ρεαλισμός αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο των προσπαθειών μας για την απελευθέρωση και την επανένωση της πατρίδας μας. Παράλληλα, έχουμε χρέος να οικοδομούμε το μέλλον με νηφαλιότητα και προοπτική. Να επενδύουμε στην παιδεία, στον πολιτισμό και στη δημοκρατία. Να ενισχύουμε τη συνεργασία με τους λαούς που μοιράζονται τις ίδιες αξίες, και να καλλιεργούμε μια κοινωνία που θα στηρίζεται στον σεβασμό, την αλληλεγγύη και την αξιοπρέπεια.
Γιατί η πραγματική δύναμη ενός λαού δεν βρίσκεται μόνο στις ηρωικές στιγμές του παρελθόντος, αλλά και στην ικανότητά του να μετατρέπει τις δυσκολίες σε πηγή δημιουργίας και προόδου. Και η Κύπρος μας, παρά τις δοκιμασίες της, έχει αποδείξει πολλές φορές ότι μπορεί να σταθεί όρθια με πίστη, με ενότητα και με αποφασιστικότητα.
Κλείνοντας, θα ήθελα να εκφράσω τις θερμές μου ευχαριστίες προς τους διοργανωτές της σημερινής εκδήλωσης, καθώς και προς όλους εσάς που με την παρουσία σας τιμάτε τη μνήμη των ηρώων μας.
Ας είναι ζωντανό παράδειγμα ηρωισμού και δύναμης οι μάχες των 1821 και 1955-59.
Σας ευχαριστώ.
